Diëtiste-voedingsdeskundige en auteur Lut Van Lierde analyseert, op basis van de meest recente wetenschappelijke inzichten, onze voedingsvoorkeuren en hun impact op de gezondheid.
Een gerandomiseerde interventiestudie van de Bournemouth University*
Aan deze studie namen 62 volwassen deel die hun vrije suikerinname aan het verminderen waren en had tot doel de belemmeringen en de bevorderende factoren hierbij in kaart te brengen. Vrije suikers omvatten naast de toegevoegde suikers ook suikers die van nature aanwezig zijn in honing, siropen en vruchtensappen. De deelnemers werden in 4 groepen opgedeeld: 3 interventietroepen die specifiek advies kregen en 1 controlegroep. Aan iedereen werd gevraagd hun innames te noteren en interviews werden afgenomen na 1, 2, 4, 8 of 12 weken. Het verminderen van de vrije suikerconsumptie met 2% van de energie-inname of het naleven van de aanbeveling van de Britse regering, die is vastgesteld op 5 % van de totale energie-inname werd als een succes geregistreerd.
Kennis en begrijpen is essentieel
Kennis opdoen en informatie begrijpen is een eerste vereiste tot succes. Toch bleken dit heikele punten voor de deelnemers. Ze vonden het moeilijk om informatie over vrije suikers terug te vinden op de verpakking of om het gebruikte jargon te begrijpen. De terminologie ‘vrije suikers’ is immers niet gedefinieerd in de Europese wetgeving, maar is een term die door de WHO werd ingevoerd. Op het etiket van voedingsproducten en dranken worden de totale koolhydraten en totale suikers, zoals gedefinieerd in de wetgeving, weergegeven. Ook werd de misinformatie, verspreid door de media, aangeklaagd als bijkomende hinderpaal. Ze willen toegankelijke en laagdrempelige informatie, die door iedereen begrepen en toegepast kan worden. Een waardevolle aanvulling op dit punt is dat het nodig is om na te gaan dat de informatie ook daadwerkelijk begrepen wordt en omgezet wordt in kennis door de betrokkene.
Maak het praktisch
De verworven kennis moet ook vertaald worden in duidelijke en specifieke aanbevelingen die ze kunnen toepassen in hun dieet. Denk hierbij aan voedseladvies eerder dan aan het adviseren over nutriënten. Maar ook producten met een laag suikergehalte of zonder toegevoegde suiker als alternatieven aanreiken voor suikerrijke producten en de portiegrootte aanpassen zijn goede hulpmiddelen om het praktisch toepasbaar te maken.
Personaliseer het advies
Niet verrassend blijkt verder dat er grote individuele verschillen zijn in smaakvoorkeur tussen de deelnemers. Allen hebben ze dus nood aan advies over aanpassingen in hun dieet, feedback over de successen en aan informatie over verdere wenselijke aanpassingen die inspelen op hun persoonlijke voedingsgewoontes, sociale omgeving en persoonlijkheid. Dit type informatieverschaffing is waarschijnlijk niet mogelijk in traditionele volksgezondheidinterventies, maar wel een mooie kans voor alle voedingsspecialisten die patiënten begeleiden.
Hou de vinger aan de pols
Verder merkten de onderzoekers op dat succes meestal tot herhaald succes leidde, terwijl mislukking meestal tot nog meer mislukking leidde. Het is dus belangrijk om enerzijds een positieve spiraal aan te moedigen en anderzijds een vicieuze cirkel te doorbreken. Interessant hierbij is de vaststelling dat de 4-weken-kaap een cruciaal moment is om de motivatie weer aan te zwengelen. Na 4 weken lijkt er wat sleet te komen op het initiële enthousiasme, wat dus een reden kan zijn om minstens maandelijks een patiënt op te volgen.
Als persoonlijke noot voeg ik er graag aan toe dat deze studie ons niet alleen inzichten verschaft om beter advies te verstrekken voor vrije suikerreductie, maar ook om ander voedingsadvies aan te reiken en om patiënten goed op te volgen.
* Boxall L R et al, J Nutr Sci 2026. doi: 10.1017/jns.2026.10118
Wie is Lut Van Lierde?
Lut Van Lierde is diëtiste-voedingsdeskundige (Institut Paul Lambin – HH Vinci) en auteur van het boek ‘Ligne’, uitgegeven bij Soliflor. Voorheen was ze 20 jaar werkzaam als kader in de voedingsindustrie.
Lut Van Lierde werkt als klinische diëtiste in haar praktijk in Brussel waartoe ze haar methode ‘Sensitive Nutrition’ ontwikkelde. Als zelfstandige diëtiste verleent ze advies aan bedrijven, zo o.a. aan Le Pain Quotidien waarvoor ze de ‘Better Choice Criteria’ opstelde die de gezondere keuzes op het menu aangeven. Ze maakt voedingswetenschap graag boeiend en hapklaar.
Een quote van haar: “Wetenschappelijke informatie vertalen naar het bord is het Olympisch Minimum voor een diëtist.”