Light-/zero-dranken vervangen door water: de “SODAS”-studie
Deze studie, gepubliceerd in het prestigieuze wetenschappelijke tijdschrift Diabetes Care (het officiële tijdschrift van de American Diabetes Association), kreeg de naam “SODAS”. Niet omdat het gefinancierd werd door de frisdrankindustrie – het werd volledig gefinancierd door het National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (National Institutes of Health) – maar omdat het de afkorting is van “Study of Drinks with Artificial Sweeteners in People with T2D”. Het onderzoek werd uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit van Californië in Irvine en de Universiteit van Minnesota in Minneapolis volgens een strikt protocol. Ze wilden nagaan in hoeverre het voor mensen met diabetes type 2 beter was om water te drinken in plaats van light-/zero-dranken zonder suikers. Het minste wat we kunnen zeggen is dat ze verrast waren door de resultaten…
24 weken om de evolutie van de bloedsuikerspiegel te volgen
In deze studie1 werden 181 volwassenen met diabetes type 2 die regelmatig suikervrije light-/zero-dranken consumeerden, willekeurig verdeeld over twee groepen: de ene groep bleef zoals gewoonlijk suikervrije light-/zero-dranken consumeren (controlegroep), de andere groep verving de light-/zero-dranken door water (bruisend of plat, maar zonder smaakstoffen).
De dagelijkse consumptie bedroeg 24 ounce (ongeveer 710 ml) suikervrije light-/zero-dranken. Deze interventie duurde 24 weken, zodat er een beeld kon worden gevormd van de ontwikkeling van de belangrijkste parameters. 179 personen voltooiden het onderzoek, wat een hoog percentage is voor dit soort onderzoeken.
In tegenstelling tot de oorspronkelijke hypothese van de onderzoekers, namelijk dat het beter zou zijn om over te stappen op water, was er geen verbetering in de markers voor de bloedsuikerspiegel bij mensen die suikervrije light-/zero-dranken hadden vervangen door water. Integendeel, er was zelfs een lichte stijging van de belangrijkste gemeten marker: geglyceerd hemoglobine, dat de bloedsuikerspiegel van de afgelopen 3 maanden weergeeft. Deze steeg van 7,20% naar 7,44% in de groep die water kreeg toegewezen (terwijl deze in de groep die light-/zero-dranken kreeg toegewezen zeer licht daalde, van 7,19% naar 7,14%).
Resultaten die de huidige aanbevelingen niet bevestigen
Dezelfde trend geldt voor andere bloedglucosemarkers. Zo bleef het fructosaminegehalte – dat de gemiddelde bloedglucosespiegel van de afgelopen 2 tot 3 weken weergeeft – onveranderd in de groep die light-/zero-dranken dronk, en steeg het zelfs licht in de groep die water dronk, met een gemiddeld verschil van 6,22 µMol/l. Het gemiddelde nuchtere glucosegehalte gemeten gedurende 24 weken steeg van 147,5 mg/dl naar 149,2 mg/dl in de groep die light-/zero-dranken dronk en van 147,6 mg/dl naar 153,7 mg/dl in de groep die water dronk, wat ook hier een minder gunstige ontwikkeling voor water betekent.
De auteurs merken ook op dat het gewicht stabiel bleef in de ‘water’-groep, terwijl het licht daalde in de light-/zero-drankengroep: het gemiddelde verschil in verandering wordt geschat op 1,11 kg ten opzichte van de ‘water’-groep.
De auteurs concluderen logischerwijs dat hun resultaten suggereren dat bij diabetici die gewoonlijk suikervrije light-/zero-dranken consumeren, het vervangen ervan door water geen verbetering oplevert in klinische metingen met betrekking tot de bloedsuikerspiegel of het gewicht gedurende 24 weken. En dat, in tegenstelling tot hun hypothese, patiënten die light-/zero-dranken door water hebben vervangen, zelfs een toename van geglyceerd hemoglobine hebben die als “klinisch en statistisch significant” wordt beschouwd.
Ze stellen dat de resultaten in tegenspraak zijn met de hypothese en niet in overeenstemming zijn met de huidige aanbevelingen voor medische voedingstherapie en voeding voor mensen met T2D.
Een belangrijk onderzoek met weinig media-aandacht
Vreemd genoeg haalde deze studie, die wetenschappelijk gezien zeer solide is en waarvan de resultaten belangrijk zijn, vooral voor veel mensen met diabetes type 2, niet de krantenkoppen (terwijl veel alarmerende studies, die aanzienlijk minder solide zijn, dat wel gemakkelijk doen).
In een artikel op de2 website Vie Associative2 verbaast redacteur Julien zich hierover: “Deze studie, die toch grondig is, heeft bijna geen aandacht gekregen in de media, in tegenstelling tot studies die suggereren dat zoetstoffen slecht zijn voor de gezondheid, en waarvan het bewijs nooit erg solide is.” Hij sprak met een beroemde epidemioloog: Gidean Meyerowitz-Katz van de Universiteit van Wollongong (Australië), gespecialiseerd in diabetes. Over deze studie, waaraan hij niet heeft meegewerkt, zegt hij: “Deze studie is veel grondiger dan de meeste wetenschappelijke gegevens die in de media worden gepubliceerd.” Hij voegt hieraan toe dat er in het slechtste geval geen verschil is tussen suikervrije light-/zero-dranken en water als het gaat om het onder controle houden van diabetes. In het beste geval zouden light-/zero-dranken iets beter kunnen zijn.
- Odegaard A O et al. Diabetes Care 2026;49(2):239-246. https://doi.org/10.2337/dc25-1516
- Vie Associative, 23 januari 2026. Link naar het artikel