DOE DE TEST!

Dranken gezoet met stevia: wat denkt de experte erover?

Prof. Marie-Louise Scippo (Universiteit Luik) is lid van het college van de Hoge Gezondheidsraad, lid van het wetenschappelijk comité van het FAVV en lid van de Belgian Nutrition Society.

Hoe beoordeelt de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) de veiligheid van zoetstoffen?

De EFSA baseert zich op alle toxicologische studies die in de wetenschappelijke literatuur zijn gepubliceerd, en neemt alleen studies in aanmerking die aan zeer strenge criteria voldoen. Op basis daarvan bepaalt zij de hoeveelheid zoetstof die een persoon elke dag in alle veiligheid mag innemen gedurende zijn hele leven. Dat noemen we de Aanvaardbare Dagelijkse Inname (ADI).

Voor steviolglycosiden, moleculen met een zoete smaak die worden gewonnen uit de steviaplant, werd de ADI vastgelegd op 4 mg per kilogram lichaamsgewicht per dag.

Hoe bepaalt de EFSA in welke producten zoetstoffen mogen worden gebruikt en in welke hoeveelheden?

De EFSA beoordeelt de dossiers die ondernemingen moeten samenstellen als ze een bepaalde zoetstof willen gebruiken in een voedingsproduct. Ze houdt daarbij rekening met de portie en het zoetstofgehalte in het product. Daarnaast evalueert de EFSA de blootstelling van de consument op basis van databanken met consumptiegegevens uit de verschillende landen van de Europese Unie. Zo kan zij het gemiddelde consumptieniveau van de bevolking bepalen, maar ook dat van de personen die het meeste zoetstoffen consumeren. De aard van de voedingsproducten die een bepaalde zoetstof mogen bevatten en de toegestane hoeveelheid van die zoetstof worden altijd zo bepaald dat een perfect veilig consumptieniveau verzekerd is, ook voor grootgebruikers van voedingsproducten met zoetstoffen.

Wat betekent dit advies van de EFSA over de uitbreiding van de categorie dranken die een zoetstof op basis van stevia mogen bevatten?

Dit advies toont aan dat er nog plaats was voor extra producten die steviolglycosiden mogen bevatten, zoals koffie, thee en kruidenthee. Het zou kunnen dat de categorie in de toekomst nog verder wordt uitgebreid met voedingsproducten, uiteraard steeds afhankelijk van de consumptieniveaus, maar dat zal telkens opnieuw moeten worden geanalyseerd. Het bevestigt de veiligheid van de consumptieniveaus in de landen van de Europese Unie, zelfs al wordt het aantal producten dat de zoetstof uit stevia mag bevatten, nog verhoogd. Dat is dus een geruststelling voor de consument.

De essentie over aspartaam

Hoeveel aspartaam consumeert men in België? Hoeveel mag men er in alle veiligheid van verbruiken? Hoeveel aspartaam neemt een volwassen vrouw of een kind van 10 jaar met een herkenbaar voedingspatroon zoal in per dag? Kijk het na in de nieuwe infografiek over deze zoetstof.

Lees meer

Alles over stevia in een oogopslag

Uit de Stevia rebaudiana plant worden bestanddelen met een intense zoete smaak gewonnen: de steviolglycosiden. Na zuivering worden uit deze steviolglycosiden laagcalorische zoetstoffen verkregen die 200 à 300 keer zoeter zijn dan suiker.

Lees meer

Froyo van frambozen en kokosmelk

Een verrukkelijke sorbet met een tropische toets, zonder toegevoegde suikers.

Ingrediënten (2 porties)

  • 300 g bevroren frambozen
  • 150 ml kokosmelk
  • 2 eetlepels zoetstof op basis van tagatose

Bereiding

  1. Mix de frambozen, de kokosmelk en de tagatose in een mixer gedurende 20 seconden, tot het samenbindt tot een roomijs-achtige textuur.
  2. Schep in kommetjes en serveer meteen.

Chocoladecake met rode biet

Onze culinaire blogster Marta Majewska – The Luscious Joys of Princess Misia! – pakt uit met een heel bijzonder gebak! In deze cake zit namelijk geen suiker, maar wel rode biet die voor een zoete, zachte toets zorgt. Zo hoef je niet te veel vetstof toe te voegen, en ben je toch verzekerd van een hemelse smaak.

Lees meer

Pasta met geroosterde-paprikasaus

Een heerlijke pastasaus met paprika en tagatose.

Ingrediënten (4 porties)

  • 4 rode paprika’s
  • 1 eetlepel olijfolie
  • 1 eetlepel groentebouillon pasta
  • 4 teentjes look, geperst
  • 2 sjalotten, gepeld en fijn gesneden
  • 2 eetlepels tomatenconcentraat
  • 4 takjes verse tijm
  • Parmezaanse kaas
  • 1 eetlepel tagatose poeder
  • 300 g quinoa tagiatelle

Bereiding

  1. Verwarm de oven voor op 220 graden. Snij de paprika’s in de helft, verwijder de zaadlijsten en snij ze dan nogmaals in twee. Bedek de bakschaal met aluminiumfolie en plaats de paprika’s erop. Bak gedurende ongeveer 30-35 minuten tot de schil zwart geworden is.
  2. Neem de paprika’s uit de oven, en laat ze enkele minuten ‘stomen’ in een diepvrieszakje. Neem de paprika’s uit het zakje en ontdoe ze van de schil. Doe de paprika’s in de blender en pureer ze gedurende ongeveer 20 seconden.
  3. Kook de pasta volgens de instructies op de verpakking.
  4. Verwarm de olijfolie in een pan. Voeg de look en sjalotten toe en sauteer ze gedurende 2 minuten. Zet het vuur op een lagere stand en voeg de tomatenpasta en tagatose toe. Laat nog 2-3 minuten bakken.
  5. Voeg de tijm en de gepureerde paprika toe en laat 3-4 minuutjes sudderen. Voeg de vegetarische bouillon toe en laat nog 2 minuten sudderen. Voeg zout toe naar smaak.
  6. Serveer pasta met de saus. Werk af met parmezaanse kaas en een takje tijm.

Chocoladepotjes

Op zoek naar een origineel en lekker eindejaarsgeschenk? Ontdek hier een leuk idee van onze kookblogster Marta Majewska, The Luscious Joys of Princess Misia!

Lees meer

Supersmoothie

Om het jaar goed te beginnen heeft onze culinaire blogster Marta Majewska – The Luscious Joys of Princess Misia! – een heus 'toverdrankje' voor jullie gebrouwen, boordevol antioxidanten en gezoet met stevia-extracten. Een drank met pit!

Lees meer

Feta salade met aardbeien en balsamico dressing

De kookblogster, Marta Majewska – The Luscious Joys of Princess Misia, bracht 3 recepten met zoetstof mee, in preview voor ons! Klaar om te kokkerellen?

Ingrediënten (1 portie)

  • 10 aardbeien
  • 50 g feta
  • 75 g jonge spinazieblaadjes
  • 30 g pecannoten
  • 1,5 eetlepel zoetstof op basis van stevia (consistentie van suiker)

Dressing

  • 25 ml olijfolie
  • 20 ml balsamico
  • 3 druppels vloeibare zoetstof op basis van stevia

Bereiding

  1. In een kleine pan, zet de stevia op een laag vuur. Wacht tot de stevia begint te smelten, voeg dan de pecannoten toe en roer ze tot ze met een laagje bedekt zijn. Spreid ze op uit op bakpapier en laat ze afkoelen.
  2. Meng de balsamico, olijfolie en stevia in een kleine mengkom.
  3. Verdeel de spinazie over het bord. Was de aardbeien, ontdoe ze van het kroontje en snijd ze doormidden. Verdeel de aardbeien over de spinazie. Verkruimel de feta er bovenop, voeg de pecannoten toe en werk af met de dressing.

Dranken met zoetstoffen kunnen je helpen om af te vallen

Voor het eerst heeft een studie rechtstreeks de effecten van laagcalorische zoetstoffen vergeleken met die van water op het verlies van lichaamsgewicht. De resultaten tonen aan dat personen die kunstmatig gezoete drank consumeren, nog meer vermageren dan mensen die alleen water drinken.

Water is dé referentiedrank, vooral in het kader van gewichtsverlies. Drank gezoet met laagcalorische zoetstoffen heeft een verwaarloosbare energetische waarde, en kan daardoor ook helpen om het gewicht onder controle te houden bij mensen die toch van een zoete smaak willen genieten.

Verschillende studies hebben weliswaar al aangetoond dat drank gezoet met laagcalorische zoetstoffen kan helpen om gewicht te verliezen en een gezond gewicht aan te houden, maar dit is de eerste keer dat een studie bij mensen deze dranken rechtstreeks vergelijkt met de referentiedrank, water, op het gebied van gewichtsverlies.

Deze gerandomiseerde prospectieve studie van twaalf weken werd gevoerd door prof. James Hill (University of Colorado School of Medicine) bij 303 vrouwen en mannen die deelnamen aan een afslankingsprogramma. De proefpersonen moesten minstens 300 minuten lichaamsbeweging nemen per week, en dronken per week minstens 3 dranken gezoet met laagcalorische zoetstoffen, of water.

De resultaten, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Obesity, tonen aan dat de personen uit de groep met kunstmatig gezoete dranken significant meer gewicht verloren (5,95 kg) dan de personen uit de watergroep (4,09 kg) in dezelfde tijdspanne. Bovendien werd het subjectieve hongergevoel significant lager ingeschat in die eerste groep dan in de watergroep.

Deze studie wijst er dus op dat drank gezoet met laagcalorische zoetstoffen absoluut doeltreffend blijkt in het kader van een afslankingsprogramma.

Bekijk het interview van de auteurs van deze studie:

Verwijzing: Peters JC et al. The Effects of Water and Non-Nutritive Sweetened Beverages on Weight Loss During a 12-week Weight Loss Treatment. Obesity 2014,22(6):1415-21

Experts pleiten voor meer onderzoek en opleidingen

Er wordt over het algemeen weinig aandacht geschonken aan de gunstige effecten van laagcalorische en calorievrije zoetstoffen. Integendeel zelfs, er is een tendens om te hameren op mogelijke risico’s ervan, die echter niet bestaan of niet aangetoond zijn.

Dat is het besluit van de experts die samenkwamen in het kader van een workshop in Chinchón, nabij Madrid. Die workshop trok specialisten aan uit diverse disciplines die met voeding en gezondheid te maken hebben: toxicologie, voedingswetenschappen, volksgezondheid, pediatrie, endocrinologie en voedingsleer, verpleging, farmaceutische zorg en voedingswetgeving.

Meer onderzoek

Ze maakten een stand van zaken van de wetenschappelijke kennis over laagcalorische en calorievrije zoetstoffen, en op basis daarvan werd de zogenaamde verklaring van Chinchón opgesteld. De experts pleitten eveneens voor meer onderzoek naar laagcalorische zoetstoffen en beklemtoonden dat het noodzakelijk is om zowel de professionals als het publiek te sensibiliseren. Er zijn inderdaad veel lacunes in de kennis over de voordelen en de risico’s van laagcalorische zoetstoffen, ook in de academische wereld.

Dit evenement werd op 25 en 26 november 2013 georganiseerd onder leiding van de Fundación para la Investigación Nutricional (Nutrition Research Foundation), met de medewerking van het gezondheidsministerie van de Autonome Regio Madrid, de International Sweeteners Association en het Carlos III Health Institute CIBER of Physiopathology of Obesity and Nutrition. De verklaring van Chinchón is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nutrición Hospitalaria.

Bron: Lluis Serra-Majem et al. Chinchón declaration; decalogue on low- and no-calorie sweeteners (LNCS) Nutr Hosp 2014; 29(4): 719-734

Experts aan het woord over de voordelen van zoetstoffen

Internationale experts zijn onlangs in Brussel samengekomen op uitnodiging van de International Sweeteners Association (ISA) voor een bespreking van de recentste wetenschappelijke ontwikkelingen rond het gebruik van laagcalorische zoetstoffen in voeding en de verschillende levensstijlen van vandaag.

Laagcalorische zoetstoffen zijn welkome bondgenoten in de strijd tegen overgewicht en zwaarlijvigheid. Tegen vooropgestelde ideeën in heeft geen enkele wetenschappelijke studie de voorbije 25 jaar de hypothese weten te bevestigen dat zulke zoetstoffen de eetlust zouden opwekken, en dus zouden leiden tot gewichtstoename. Integendeel, volgens professor Anne Raben van de universiteit van Kopenhagen zou het een gemiste kans zijn om ze niet te integreren in een preventiestrategie om overgewicht en zwaarlijvigheid in Europa tegen te gaan.

Zoete smaak, een persoonlijke ervaring

Professor Hely Tuorila van de universiteit van Helsinki verklaarde waarom we de zoete smaak zo moeilijk kunnen missen, maar ook waarom deze smaakervaring zo persoonlijk is. Niet alleen onze cultuur beïnvloedt onze voorkeur voor een hogere of lagere intensiteit van de zoete smaak, maar ook andere factoren spelen een rol, zoals de lichaamsbouw, het genot dat de smaak in de mond geeft, of zelfs sociale aspecten. De hang naar suiker kan ook genetisch bepaald zijn. Laagcalorische zoetstoffen bieden in dergelijke gevallen dus een interessante oplossing.

Voordelen: zoetstofgebruikers hebben een gezondere levensstijl

Wie gesuikerde voedingsmiddelen en dranken als oorzaak van zwaarlijvigheid beschouwt, gaat volgens professor Adam Drewnowski van de universiteit van Washington voorbij aan het echte probleem, namelijk armoede. Zijn analyses, gebaseerd op bevolkingsstudies per postcode en per wijk, tonen inderdaad een verband aan tussen armoede en zwaarlijvigheid. Diezelfde studies beklemtonen dat de grootste zoetstofgebruikers meestal een hoger inkomen en opleidingsniveau hebben, niet roken, een gezond gewicht en een gezonder en evenwichtiger voedingspatroon hebben, en meer aan lichaamsbeweging doen dan mensen met een laag inkomen.

100 kcal minder per dag voor een stabiel lichaamsgewicht

Volgens professor James Hill van de opleiding geneeskunde aan de universiteit van Colorado ligt de sleutel om je gewicht op lange termijn op peil te houden in kleine veranderingen op een regelmatige basis, die een blijvend effect kunnen hebben. Nationale gezondheidsenquêtes in de Verenigde Staten hebben bijvoorbeeld aangetoond dat een kleine verandering in de calorie-inname, namelijk 100 kcal minder per dag, al kan volstaan om de gewichtstoename aanzienlijk te beperken. Daarvoor volstaat het equivalent van 15 minuten lichaamsbeweging per dag en een iets lagere calorie-inname. Laagcalorische zoetstoffen bieden in dit geval veel mogelijkheden.

Meer weten? Bekijk de algemene voorstellingsvideo en bezoek de site van de ISA.

Aardbeigalettes met tagatose

Geniet van een heerlijk maar licht seizoensrecept van onze culinaire blogster, Princess Misia!

Ingrediënten (6 à 8 personen)

  • 600 g verse aardbeien
  • 140 g ghee (geklaarde boter), kamertemperatuur
  • 260 g speltbloem
  • 125 ml ijskoud water
  • 80 g zoetstof op basis van tagatose
  • Basilicum, fijn gesneden

Bereiding

  • Verwarm de oven tot 200°C.
  • Breng de speltbloem, de ghee, het water en 60 g tagatose samen in een keukenrobot.
  • Mix de ingrediënten tot deeg met behulp van de deeghaak. Duw het deeg samen in een bal.
  • Dek het deeg af met plastiekfolie en koel het 30 minuten in de koelkast.
  • Was de aardbeien, ontdoe van het kroontje en snijd ze doormidden.
  • Neem het deeg uit de koelkast en leg het op een bebloemde ondergrond.
  • Verdeel het in drie gelijke delen en rol het deeg tot drie cirkels. Bekleed de bakplaat met bakpapier en leg de deegcirkels erop. Giet 1/3e van de aardbeiden in het middel van elke cirkel en laat een rand van 4 cm.
  • Besprenkel de aardbeien met basilicum en de rest van de tagatose.
  • Vouw de buitenrand van het deeg naar binnen en maak plooitjes om het te laten passen.
  • Laat een opening in het midden.
  • Bak gedurende 30 – 35 minuten.
  • Serveer met opgeklopte sojaroom.

Muffins met bosbessen

Net zoals met suiker kan je de zoetstof op basis van stevia verder ook perfect gebruiken tijdens het bakken van koekjes, taarten of cakes. Daarom hebben we er hier alvast een heerlijk recept toegevoegd: muffins met bosbessen. Zeker het proberen waard!

Lees meer

Chocoladecake met rode biet

Onze culinaire blogster Marta Majewska – The Luscious Joys of Princess Misia! – pakt uit met een heel bijzonder gebak! In deze cake zit namelijk geen suiker, maar wel rode biet die voor een zoete, zachte toets zorgt. Zo hoef je niet te veel vetstof toe te voegen, en ben je toch verzekerd van een hemelse smaak.

Lees meer

Lightdranken en lichaamsgewicht

Water is zonder twijfel de drank die in de eerste plaats moet worden aanbevolen, vooral in geval van overgewicht. Ook met lightdranken, die minder of helemaal geen suikers bevat, kan de toevoer van calorieën worden beperkt, en bovendien blijft de zoete smaak behouden.

In de Actieve Voedingsdriehoek maken lightdranken deel uit van de groep “basisdranken” zoals water. Een studie die recent werd gepubliceerd in het tijdschrift American Journal of Public Health geeft aan dat personen met overgewicht of obesitas die lightdranken dronken, meer aten dan andere personen.

De studie kon rekenen op heel wat aandacht in de media, en her en der werd zelfs de conclusie getrokken dat lightdranken ervoor zorgen dat mensen meer eten en dus aankomen. Een dergelijke conclusie is echter totaal verkeerd en wordt niet eens aangehaald door de auteurs. Het gaat hier immers om een observerend onderzoek, waaruit helemaal geen oorzakelijk verband kan worden afgeleid. De studie hield slechts rekening met een periode van 24 uur en er werd geen aandacht besteed aan de hoeveelheid lichaamsbeweging aangezien het niet de bedoeling was om de energiebalans te beoordelen (toevoer versus verbruik van calorieën). De consumptie van lightdranken is over het algemeen hoger bij zwaarlijvige mensen en/of diabetici, precies omdat zij – terecht – proberen hun inname van suikers te beperken.

Talrijke studies hebben aangetoond dat het vervangen van suikerhoudende drank door suikervrije lightdrank een doeltreffende manier vormt om de hoeveelheid geconsumeerde calorieën beter te beheersen en zo het gewicht beter onder controle te houden. Daarop wijst ook de American Beverage Association in haar persbericht.

Bron: Bleich S et al. Am J Public Health 2014 Mar;104(3):e72-8.

Muffins met bosbessen

Net zoals met suiker kan je de zoetstof op basis van stevia verder ook perfect gebruiken tijdens het bakken van koekjes, taarten of cakes. Daarom hebben we er hier alvast een heerlijk recept toegevoegd: muffins met bosbessen. Zeker het proberen waard!

Je kan stevia vandaag al als plant in de supermarkt en tal van biowinkels kopen, maar ook in losse vorm of in de vorm van klontjes voor bij de thee of koffie.

Ingrediënten (voor 8 muffins)

  • 65 g zoetstof op basis van stevia (i.e. 130 g suiker)
  • 2 grote eieren
  • 150 ml sojamelk
  • 40 g kokosvet
  • 200 g speltbloem
  • 50 g havervlokken
  • 1 ½ koffielepel bakpoeder
  • 1 koffielepel « baking soda » (natriumbicarbonaat)
  • 100 g bosbessen

Bereiding

  1. Verwarm de oven voor op 180°C.
  2. Smelt het kokosvet op een zacht vuurtje en meng het met de eieren en de sojamelk in een kom. Meng de stevia, de bloem, het bakpoeder, de baking soda en de havervlokken in een andere kom.
  3. Mix dan kort de twee bereidingen samen (overmixen vermijden). Voeg de bosbessen toe en roer zachtjes.
  4. Neem een muffinblik en verdeel het beslag over 8 vakjes.
  5. Bak de muffins goudbruin in ongeveer 20 minuten.
  6. Haal het muffinblik uit de oven en laat de muffins afkoelen op een rooster.

Chocoladecake met rode biet

Onze culinaire blogster Marta Majewska – The Luscious Joys of Princess Misia! – pakt uit met een heel bijzonder gebak! In deze cake zit namelijk geen suiker, maar wel rode biet die voor een zoete, zachte toets zorgt. Zo hoef je niet te veel vetstof toe te voegen, en ben je toch verzekerd van een hemelse smaak.

Lees meer

Alles over stevia in een oogopslag

Uit de Stevia rebaudiana plant worden bestanddelen met een intense zoete smaak gewonnen: de steviolglycosiden. Na zuivering worden uit deze steviolglycosiden laagcalorische zoetstoffen verkregen die 200 à 300 keer zoeter zijn dan suiker.

Lees meer

Vragen over diabetes? Is een gezond gewicht een uitdaging? Of gewoon op zoek naar inspiratie om minder suiker te consumeren?