DOE DE TEST!

Stevia-extract, de zoetstof die van suiker houdt

De zoetstof uit de steviaplant wordt steeds meer gebruikt, maar heel vaak in combinatie met suiker. Waarom? Dat is vooral een kwestie van smaak …

Met behulp van laagcalorische zoetstoffen kun je de hoeveelheid suiker in voedingsmiddelen en dranken verminderen of zelfs helemaal weglaten. Niet alle zoetstoffen doen dat echter op dezelfde manier. De zoetstof gewonnen uit de steviaplant (Stevia rebaudiana), die eind 2011 werd goedgekeurd voor gebruik in de Europese Unie, wordt in steeds meer voedingsmiddelen verwerkt en is ook bruikbaar als tafelzoetstof.

Stevia is 200-300 maal zoeter dan suiker, maar smaakt niet precies hetzelfde, het heeft een lichte dropachtige nasmaak. Naast de gebruikte hoeveelheid heeft ook de context waarin de steviazoetstof wordt gebruikt, invloed op de smaak van het eindproduct (denk bijvoorbeeld aan de zuurgraad, de aanwezigheid van suikers enz.). De toegelaten hoeveelheid steviazoetstof voor dranken (70 tot 100 mg steviolglycosiden per liter, afhankelijk van de drank) volstaat niet om de zoete smaak te creëren van een traditionele gesuikerde frisdrank (met ongeveer 10% suiker).

In andere voedingsmiddelen, zoals fruityoghurt, wordt gebruikgemaakt van stevia-extract als aanvulling op de suikers die van nature aanwezig zijn in fruit. Stevia wordt dus omwille van de smaak vaak gebruikt in combinatie met suikers. Daarom bevatten, in tegenstelling tot lightfrisdranken met 0% suiker, dranken op basis van stevia-extract wèl suiker (en dus calorieën), maar in kleinere hoeveelheden dan dranken die uitsluitend met suiker zijn gezoet.

Door stevia-extract te gebruiken kan het suikergehalte in dranken met 30% worden verminderd. Juridisch gezien mag dan de vermelding ‘light’ of ‘suikerarm’ op het etiket worden gezet.

Alles over stevia in een oogopslag

Supersmoothie

Om het jaar goed te beginnen heeft onze culinaire blogster Marta Majewska – The Luscious Joys of Princess Misia! – een heus 'toverdrankje' voor jullie gebrouwen, boordevol antioxidanten en gezoet met stevia-extracten. Een drank met pit!

Lees meer

Nieuwe consensus over de voordelen van laagcalorische zoetstoffen

Een groep goed aangeschreven internationale experts heeft de onderzoeksgegevens over laagcalorische zoetstoffen opnieuw herzien. Deze herziening, gepubliceerd in het decembernummer van Nutrition Bulletin, heeft ook geleid tot een consensusdocument waarin de voordelen van laagcalorische zoetstoffen worden belicht.

Het consensusdocument is opgesteld door een groep van zes onafhankelijke experts* en is zopas gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nutrition Bulletin. Een van die experts, professor Adam Drewnowski (Universiteit van Washington, Verenigde Staten), vertelt over laagcalorische zoetstoffen: “Al het onderzoek naar hun toxicologie en veiligheid, gevoerd door internationale agentschappen, toont steeds weer aan dat ze veilig en doeltreffend zijn.” Maar laagcalorische zoetstoffen zijn niet alleen veilig, ze hebben ook bepaalde voordelen. En ook die hebben de experts onder de loep genomen.Hier volgt een overzicht van de voornaamste conclusies:

  • Laagcalorische zoetstoffen verhogen de eetlust niet en hebben geen waarneembaar effect op het verzadigingsgevoel.
  • Laagcalorische zoetstoffen helpen de energietoevoer te beperken als ze energierijkere ingrediënten vervangen.
  • Laagcalorische zoetstoffen kunnen gewichtsverlies in de hand werken in reële levensomstandigheden, als ze deel uitmaken van een vermageringsdieet gebaseerd op gedragsverandering (voeding en lichaamsbeweging).
  • Laagcalorische zoetstoffen kunnen een gunstig effect hebben op de verhoging van de suiker- en insulinespiegel na de maaltijd, zowel bij gezonde personen als bijdiabetespatiënten.
  • Laagcalorische zoetstoffen hebben een positief effect op de gezondheid van het gebit.

Het document verwijst ook naar het verkeerde beeld dat men soms heeft over laagcalorische zoetstoffen en naar de foutieve informatie die erover wordt verspreid. In het licht van de polemiek over hun effect op het lichaamsgewicht stelt professor James Hill (Universiteit van Colorado, Verenigde Staten) dan ook duidelijk: “We hebben juist een enorm aantal studies die aantonen dat laagcalorische zoetstoffen positieve hulpmiddelen zijn, en geen negatieve, bij gewichtsbeheersing.

*Sigrid Gibson (VK), prof. Adam Drewnowski (VS), prof. James Hill (VS), prof. Eeva Widström (Finland), prof. Hely Tuorila (Finland), prof. Anne Raben (Denemarken).

De interviews met prof. J. Hill en prof. A. Drewnowski zijn terug te vinden in het persbericht van de ISA

Chocoladepotjes

Op zoek naar een origineel en lekker eindejaarsgeschenk? Ontdek hier een leuk idee van onze kookblogster Marta Majewska, The Luscious Joys of Princess Misia!

Ingrediënten

  • 60 g cacaopoeder
  • 60 g zoetstof met tagatose
  • 60 g melkchocolade gezoet met stevia
  • 4 marshmallows gezoet met maltitol*

Chocoladepotjes: de bereiding

Doe cacaopoeder in een potje. Voeg de tagatosepoeder toe. Snijd de chocolade in stukjes en voeg ze toe. Werk af met marshmallows.

*Maltitol is een bulk zoetstof uit de polyolen familie, minder zoet dan suiker, maar ook minder calorierijk (2,4 kcal/g i.p.v. 4 kcal/g)

Ook lekker: pompoenbrownies

Wereld Diabetes Dag zet het ontbijt in het zonnetje

De Wereld Diabetes Dag op 14 november 2014 heeft als thema ‘Gezond leven en diabetes’. Dit jaar ligt de nadruk op het belang van een gezond ontbijt om de dag te beginnen.

De Wereld Diabetes Dag (WDD) wordt georganiseerd door de International Diabetes Federation (IDF) (1) en wil de aandacht vestigen op diabetes als ernstige en steeds toenemende bedreiging voor de gezondheid. Voor de periode 2014-2016 werd het thema ‘gezond leven en diabetes’ gekozen. Met zijn ondersteunende activiteiten in 2014 wil de IDF benadrukken hoe belangrijk het is om te dag te beginnen met een gezond ontbijt om diabetes type 2 te voorkomen. Gezond ontbijten helpt ook om alle soorten diabetes doeltreffend onder controle te houden en zo complicaties te voorkomen.

Ontbijt, wat denkt Laurent Crenier van ABD

Bijna 400 miljoen mensen lijden aan diabetes. De aandoening kost de gezondheidszorg zo’n 550 miljoen dollar“, zegt dr. Laurent Crenier, secretaris-generaal van de Association Belge du Diabète (ABD). “In meer dan 70% van de gevallen kan diabetes worden voorkomen of uitgesteld door een gezonde levensstijl. Het ontbijt is daar een onderdeel van”, vervolgt dr. Crenier. Gezond ontbijten vermindert inderdaad het risico op diabetes type 2 . Omgekeerd bestaat er een verband tussen niet ontbijten en gewichtstoename. “Overgewicht is één van de belangrijkste risicofactoren voor het ontstaan van diabetes type 2“, aldus dr. Crenier.

Ontbijt en zoetstoffen

Het gebruik van intensieve zoetstoffen in een evenwichtige voeding kan een interessante optie zijn om de calorie-inname en het suikergehalte in het bloed onder controle te houden, en toch te genieten van een lekkere zoete smaak.

Uit bezorgdheid over de kwaliteit van de informatie die over diabetes wordt verspreid, verleende de ABD onlangs haar steun aan het initiatief www.zoetstoffen.eu, een website die betrouwbare en gecontroleerde informatie over zoetstoffen biedt.

Bronnen:
1. De IDF overkoepelt meer dan 230 nationale diabetesverenigingen in 170 landen en gebieden.
2. Mekary R.A. et al., American Journal of Clinical Nutrition, 2012, 95(5), 1182–1189.

Wat is een gezond ontbijt?

Het ontbijt is de eerste maaltijd van de dag, maar daarom niet de minst belangrijke: het moet immers zorgen voor 20-25% van de totale dagelijkse energie-inname. Maar hoe ziet een evenwichtig ontbijt er eigenlijk uit?

Lees meer

Warme chocolademelk zonder toegevoegde suikers

Een lekkere manier om melk te drinken bij het ontbijt of als tussendoortje, zonder extra calorieën.

Ingrediënten (voor één portie)

  • 20 cl halfvolle melk
  • 1 theelepel cacao
  • 1-2 theelepels zoetstof in poeder : sucralose, stevia, tagatose… (dit staat gelijk aan 1-2 theelepels suiker).
  • kaneel (optioneel)

Bereiding

  1. Gebruik een garde om de cacao en de kaneel door de warme melk te roeren.
  2. Voeg de zoetstof toe naar smaak en dien op.

Variant: maak de chocolademelk nog lekkerder door het cacaopoeder te vervangen door 30 g chocolade zonder toegevoegde suikers en voeg minder zoetstof toe (zoeten naar smaak).

Wat is een gezond ontbijt?

Het ontbijt is de eerste maaltijd van de dag, maar daarom niet de minst belangrijke: het moet immers zorgen voor 20-25% van de totale dagelijkse energie-inname. Maar hoe ziet een evenwichtig ontbijt er eigenlijk uit?

De basis van een evenwichtig ontbijt

Het ontbijt moet een element bevatten uit 4 groepen voedingsmiddelen:

  • 1 zetmeelproduct: brood, ontbijtgranen (liefst volkoren)
  • 1 zuivelproduct of een met calcium verrijkt plantaardig alternatief
  • 1 stuk fruit, bij voorkeur vers of af en toe vruchtensap
  • 1 drankje: water, koffie, thee, kruidenthee …

De Wereld Diabetes Dag is een goede gelegenheid om eraan te herinneren dat voedingstips voor diabetespatiënten, met aandacht voor suikers en vetten, ook nuttig zijn voor iedereen die gezond is en dat wil blijven!

10 tips voor een evenwichtig ontbijt

Daarom geven Vigez, de VBVD en de Diabetes Liga 10 tips:

  1. Eet op regelmatige tijdstippen.
  2. Sla geen maaltijden over.
  3. Gebruik dagelijks 3 hoofdmaaltijden met koolhydraten. Eventuele tussendoortjes en een laatavond snack met koolhydraten zijn mogelijks in te schakelen, maar afhankelijk van je therapie! Bespreek dit met je diëtist(e).
  4. Gebruik per maaltijdgroep iets uit elke laag van de voedingsdriehoek en respecteer hierbij de verhoudingen van de verschillende vakken van de voedingsdriehoek.
  5. Drink voldoende. Dagelijks is minstens 1,5 liter vocht noodzakelijk.
  6. Overleg eventueel alcoholgebruik met je arts of diëtist(e).
  7. Wees matig met zout en met het gebruik van vet, vooral verzadigd vet.
  8. Gebruik voldoende groenten.
  9. Neem regelmatig, voldoende lichaamsbeweging (beweging stimuleert de suiker- en vetverbranding en vermindert de insulinebehoefte!).
  10. Zorg voor een goed lichaamsgewicht.

Pompoenbrownies

Een heerlijk en verrassend recept voor brownies zonder toegevoegde suikers, waarin pompoen voor lichtheid en smeuïgheid zorgt.

Ingrediënten

  • 185 g ghee of boter
  • 185 g donkere chocolade gezoet met stevia
  • 40 g speltbloem
  • 40 g cacaopoeder
  • 400 g pompoen, gekookt en gepureerd
  • 3 eieren
  • 185 g zoetstof op basis van tagatose

Bereiding

  1. Verwarm de oven voor op 180°C.
  2. Snij de koude boter in blokjes en doe ze in een kleine pan.
  3. Breek de chocolade in stukjes en doe ze erbij.
  4. Laat zachtjes smelten au bain-marie.
  5. Meng de tagatose, speltbloem, cacaopoeder, eieren en boter/chocolade mix in een kom.
  6. Voeg pompoenpuree toe en roer goed door elkaar met een houten lepel.
  7. Beleg een middelgrote bakvorm met bakpapier en schep het beslag erin.
  8. Bak de brownie 25 – 30 minuten in de oven. Een prikker moet er schoon weer uitkomen.

Chocoladecake met rode biet

Onze culinaire blogster Marta Majewska – The Luscious Joys of Princess Misia! – pakt uit met een heel bijzonder gebak! In deze cake zit namelijk geen suiker, maar wel rode biet die voor een zoete, zachte toets zorgt. Zo hoef je niet te veel vetstof toe te voegen, en ben je toch verzekerd van een hemelse smaak.

Lees meer

DIETS-EFAD: zoetstoffen kunnen helpen om gewicht onder controle te houden

Van 9 tot 12 oktober vond in Athene het congres plaats van de Europese federatie van verenigingen van diëtisten (EFAD). Een internationaal panel van deskundigen erkent de voordelen van laagcalorische zoetstoffen voor de gewichtsbeheersing.

Er bestaat enige verwarring over laagcalorische zoetstoffen en hun effecten op het lichaamsgewicht. Bepaalde studies hebben namelijk gesuggereerd dat deze zoetstoffen konden worden geassocieerd met gewichtstoename of obesitas.

Prof. James Hill (Universiteit van Colorado) besprak deze kwestie in een lezing gewijd aan laagcalorische zoetstoffen*. De meest betrouwbare gegevens over het verband tussen laagcalorische zoetstoffen en het lichaamsgewicht zijn afkomstig van studies bij de mens, aldus professor Hill. Dit zijn bijvoorbeeld gerandomiseerde gecontroleerde studies en prospectieve cohortstudies. In een dergelijke studie bij mensen (1) toonden Hill en zijn team onlangs aan dat laagcalorische zoetstoffen kunnen helpen om meer gewicht te verliezen als ze worden aangewend in het kader van een programma dat gericht is op gewichtsverlies en het veranderen van het eet- en leefgedrag. In een andere analyse van betrouwbare studies bij mensen (2) concludeerden de auteurs dat het gebruik van laagcalorische zoetstoffen wordt geassocieerd met een bescheiden gewichtsverlies. Uit al deze gegevens blijkt dat laagcalorische zoetstoffen geen enkel negatief effect hebben op het lichaamsgewicht, besluit Hill. Ze zouden zelfs nuttig kunnen zijn voor wie gewicht wil verliezen.

France Bellisle (Université Paris 13) is dezelfde mening toegedaan. Ze is gespecialiseerd in eetstoornissen en legt uit dat lang werd gedacht dat laagcalorische zoetstoffen het hongergevoel, en daarmee de voedselinname, verhoogden. Ze zouden dus in feite zorgen voor een toename van het lichaamsgewicht. Bellisle wijst er echter op dat er in de afgelopen veertig jaar heel wat literatuur is verschenen over het onderwerp, met name recente studies rond eetlust, voedselinname, de voorkeur voor zoet en gewichtsbeheersing. Uit deze studies blijkt eerder dat laagcalorische zoetstoffen nuttig kunnen zijn voor consumenten die zich zorgen maken over hun gewicht.

Natuurlijk werken laagcalorische zoetstoffen niet als een toverstokje, zegt Aimilia Papakonstantinou (Agricultural University of Athens). Ze kunnen echter wel helpen om gewicht te verliezen of om op gewicht te blijven. Ze zijn ook nuttig om het suikergehalte in het bloed onder controle te houden: dit is vooral interessant voor diabetespatiënten.

*Low calorie sweeteners — A fundamental choice in weight management and diabetes. Lezing georganiseerd door de International Sweeteners Association (ISA) ter gelegenheid van de EFAD-conferentie, Athene, 9-12 oktober 2014.

Bronnen
(1) Peters, John C., Holly R. Wyatt, Gary D. Foster, Zhaoxing Pan, Alexis C. Wojtanowski, Stephanie S. Vander Veur, Sharon J. Herring, Carrie Brill, and James O. Hill. “The effects of water and non‐nutritive sweetened beverages on weight loss during a 12‐week weight loss treatment program.” Obesity 22, no. 6 (2014): 1415-1421.
(2) Miller PE, Perez V. Low-calorie sweeteners and body weight and composition: a meta-analysis of randomized controlled trials and prospective cohort studies. Am J Clin Nutr 2014;100:765–77

De essentie over aspartaam

Hoeveel aspartaam consumeert men in België? Hoeveel mag men er in alle veiligheid van verbruiken? Hoeveel aspartaam neemt een volwassen vrouw of een kind van 10 jaar met een herkenbaar voedingspatroon zoal in per dag? Kijk het na in de nieuwe infografiek over deze zoetstof.

Lees meer

Beïnvloeden zoetstoffen de darmflora?

Een nieuwe studie bij muizen suggereert dat bij het toedienen van de maximaal toegestane hoeveelheid van drie zoetstoffen het glucosegehalte in het bloed wordt verstoord door het veranderen van de darmflora.

De International Sweeteners Association (ISA) weerlegt met klem de beweringen die in de Suez et al studie worden gemaakt (1). Er is een grote hoeveelheid wetenschappelijk bewijs dat overtuigend aantoont dat caloriearme zoetstoffen niet geassocieerd zijn met een verhoogd risico op obesitas en diabetes, en dat ze geen invloed hebben op de eetlust, op het suikergehalte in het bloed of op gewichtstoename. De verwijzingen naar deze studies zijn onderaan te vinden.

Talrijke peer-reviewed studies (2-8), tonen aan dat laagcalorische zoetstoffen waardevol kunnen zijn bij gewichtsbeheersing en op prijs worden gesteld door mensen met diabetes. Ze hebben ook hun plaats in een gezonde en evenwichtige voeding.

Bronnen

(1) Suez et al. Nature http://dx.doi.org/10.1038/nature13793 (2014).
(2) “Substituting LCS options for their regular-calorie versions results in a modest weight loss and may be a useful dietary tool to improve compliance with weight loss or weight maintenance plans.” Low-calorie sweeteners and body weight and composition: a meta-analysis of randomized controlled trials and prospective cohort studies, Miller and Perez, Am J Clin Nutr. 2014 Sep;100(3):765-77. doi: 10.3945/ajcn.113.082826. Epub 2014 Jun 18.
(3) “Low-energy sweeteners do not have any of the adverse effects predicted by in vitro, in situ or knockout studies in animals.” Sweet-taste receptors, low energy sweeteners, glucose absorption and insulin release, Renwick et al., Br J Nutr. 2010 Nov;104(10):1415-20. doi: 10.1017/S0007114510002540. Epub 2010 Jul 12.
(4) “Artificial sweeteners, especially in beverages, can be a useful aid to maintain reduced energy intake and body weight and decrease risk of type-2 diabetes and CVD compared with sugars.” Artificial sweeteners: a place in the field of functional foods? Focus on obesity and related metabolic disorders, Raben et al., Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2012 Nov;15(6):597-604. doi: 10.1097/MCO.0b013e328359678a
(5) The ingestion of the low calorie sweeteners aspartame, acesulfame-k, cyclamate and saccharin, have no effect of the level of plasma insulin or on the blood glucose level. The influence of Sweetener Solutions on the Secretion of Insulin and the Blood Glucose Level, Haertel et al., Ernahrungsumschau, 40 (1993) 4, pp.152-155
(6) “Regular consumption of LNCSB [Low/no calorie sweetened beverage] is common in successful weight loss maintainers for various reasons including helping individuals to limit total energy intake.” Low/No calorie sweetened beverage consumption in the national weight control registry, Catenacci et al., Obesity (Silver Spring). 2014 Jul 10. doi: 10.1002/oby.20834. [Epub ahead of print],
(7) “Ingestion of aspartame- or saccharin-sweetened beverages by fasting subjects, with or without diabetes, did not affect blood glucose homeostasis.” Response to single dose of aspartame or saccharin by NIDDM patients, Horwitz et al., Diabetes Care. 1988 Mar;11(3):230-4.
(8) “Our study does not provide evidence to suggest that a short-term consumption of DBs, compared with water, increases preferences for sweet foods and beverages.” Does diet-beverage intake affect dietary consumption patterns? Results from the Choose Healthy Options Consciously Everyday (CHOICE) randomized clinical trial, Piernas et al., Am J Clin Nutr. 2013 Mar;97(3):604-11. doi: 10.3945/ajcn.112.048405. Epub 2013 Jan 30.

Uitgebreider assortiment dranken voor zoetstof op basis van stevia

De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) gaat akkoord om de categorie voedingsmiddelen die steviolglycosiden uit de steviaplant mogen bevatten, uit te breiden met koffie, thee en kruidenthee.

Zoetstof op basis van stevia – of steviolglycosiden, extracten van de plant Stevia Rebaudiana – is sinds 2010 toegestaan in de Europese Unie. Zoals voor elke laagcalorische zoetstof specificeren de voorschriften welke voedingsproducten en dranken de zoetstof mogen bevatten en in welke hoeveelheid.

Die procedure is bedoeld om te garanderen dat de consumptie van de zoetstof perfect veilig is voor de consument, ook voor grootgebruikers. Momenteel staan koffie, thee en kruidenthee niet op de lijst van voedingsproducten die mogen worden gezoet met steviolglycosiden. Maar dat zou dus in de toekomst gaan veranderen.

De Europese Commissie heeft namelijk aan de EFSA gevraagd om zich uit te spreken over de uitbreiding van het assortiment producten dat mag worden gezoet met steviolglycosiden, en om ook koffie, thee, cichorei, kruiden- en vruchteninfusies op te nemen in de lijst, ook in instantvorm. De Autoriteit heeft daarop een simulatie uitgevoerd om te kunnen schatten tot welk niveau de consumptie van steviolglycosiden zou stijgen als gevolg van een dergelijke uitbreiding. Daarbij werd rekening gehouden met de consumptieniveaus in de verschillende EU-landen.

Uit die oefening blijkt dat de consumptieveiligheid van de zoetstof verzekerd blijft, wat het EFSA-panel ertoe aanzette een positief advies uit te vaardigen over de uitbreiding van de categorie voedingsproducten die mogen worden gezoet met steviolglycosiden. De indianen uit Paraguay gebruiken de steviaplant – waaruit de steviolglycosiden worden gewonnen – bijvoorbeeld al meer dan 2000 jaar in hun infusies!

Bron : EFSA Journal 2014;12(5):3639[23pp.].

Geroosterde wortel – en komijnsoep

Dit eenvoudig en goedkoop voorgerecht wordt zonder twijfel door allen gesmaakt, voor u bedacht door Marta Majewska – The Luscious Joys of Princess Misia!

Ingrediënten (+/- 4 personen)

  • 800 g wortelen, geschild en in stukjes gesneden
  • 1 l groentenbouillon
  • 1 eetlepel komijnpoeder
  • 1 theelepel zoetstof op basis van tagatose
  • 1 ui, gepeld en fijngehakt
  • 2 teentjes knoflook, fijngeplet
  • 1 eetlepel olijfolie
  • 4 eetlepels rozijnen- en zaadjesmix
  • 150 ml sojaroom (en extra voor de afwerking)

Bereiding

  1. Verwarm de oven voor op 180˚C.
  2. Meng de wortelen, de ui en de look met olijfolie en voeg tagatose toe.
  3. Rooster de groenten gedurende 35-45 minuten tot ze bruin beginnen worden.
  4. Plaats de geroosterde groenten in een ruime pot en voeg de groentenbouillon toe. Breng aan de kook.
  5. Verminder het vuur en laat 15 minuten sudderen.
  6. Voeg de sojaroom toe en mix in een blender of met een staafmixer.
  7. Voeg eventueel extra bouillon toe om de soep meer liquide te maken.
  8. Serveer met een lepel room en rozijnen- en zaadjesmix.

Muffins met bosbessen

Net zoals met suiker kan je de zoetstof op basis van stevia verder ook perfect gebruiken tijdens het bakken van koekjes, taarten of cakes. Daarom hebben we er hier alvast een heerlijk recept toegevoegd: muffins met bosbessen. Zeker het proberen waard!

Lees meer

Supersmoothie

Om het jaar goed te beginnen heeft onze culinaire blogster Marta Majewska – The Luscious Joys of Princess Misia! – een heus 'toverdrankje' voor jullie gebrouwen, boordevol antioxidanten en gezoet met stevia-extracten. Een drank met pit!

Lees meer

Vragen over diabetes? Is een gezond gewicht een uitdaging? Of gewoon op zoek naar inspiratie om minder suiker te consumeren?