DOE DE TEST!

Werelddiabetesdag: 5 stappen voor een beter leven

Ter gelegenheid van Werelddiabetesdag op 14 november hebben de European Federation of the Associations of Dietitians (EFAD) en de International Sweeteners Association (ISA) samen 5 stappen op een rij gezet die helpen om gezonder te leven en je bloedsuikerspiegel onder controle te houden.

Wereldwijd kampen zo’n 415 miljoen personen met diabetes, en dat aantal neemt toe. Tot 70% van de gevallen van type 2-diabetes kan echter worden voorkomen of uitgesteld door eenvoudige aanpassingen van de levensstijl. Wij zetten 5 stappen op een rij om gezonder te leven en het suikergehalte in je bloed onder controle te houden:

  1. Gezonder eten: meer groenten eten, zorgen dat je meer voedingsvezels binnenkrijgt, minder suikers en verzadigde vetten eten, op regelmatige momenten eten en een diëtist inschakelen voor een persoonlijk voedingsplan.
  2. Meer bewegen: het doel is om minimaal 30 minuten per dag te bewegen, vijf dagen per week. Ons advies is om enkele keren per week te gaan wandelen, de trap te nemen in plaats van de lift en een nieuwe vorm van lichaamsbeweging te proberen, zoals zwemmen, yoga, Pilates enz.
  3. Goed op het koolhydraat- en suikergehalte letten: verspreid de hoeveelheid koolhydraten die je eet over de hele dag, kies volkorengranen in plaats van geraffineerde koolhydraten zoals witbrood en probeer laagcalorische zoetstoffen in plaats van suiker in voedingswaren en dranken.
  4. Je gewicht beter onder controle houden: jezelf een realistisch doel stellen, je inname en verbruik van calorieën opvolgen, kleine borden gebruiken voor kleinere porties …
  5. Je bloedsuikerspiegel monitoren: zo begrijp je beter hoe je lichaam reageert en in hoeverre je de doelstellingen bereikt voor het suikergehalte in je bloed.

Lees hier meer over deze stappen in de infografiek van de EFAD en ISA.

De diabetesspecialist aan het woord

Koolhydraten zijn belangrijk in de voeding van personen met diabetes omdat ze een uitstekende energiebron vormen, zegt Dominique Antoine, voorzitster van de dieetraad van de ABD (Association Belge du Diabète). Het doel is niet alleen om de toegevoegde suikers te beperken, maar ook de geraffineerde complexe koolhydraten die je bijvoorbeeld vindt in witte bloem en afgeleide producten (brood, pasta enz.), te vervangen door vezelrijke koolhydraten (volkorengranen, peulvruchten …). De vermindering van de suikers in levensmiddelen leidt tot een minder zoete smaak. Laagcalorische zoetstoffen zijn in dat opzicht bijzonder interessant voor diabetespatiënten die toch willen genieten van een zoete smaak. Ze leveren immers zeer weinig of helemaal geen calorieën en hebben geen invloed op de bloedsuikerspiegel of het insulinegehalte.

Warm peer-gemberdrankje

Laat je verleiden door dit verkwikkende en fruitige alternatief voor warme wijn, een recept van onze culinaire blogster Marta Majewska – The Luscious Joys of Princess Misia! Ideaal om je van kop tot teen te verwarmen, en dat zonder toegevoegde suikers!

Ingrediënten (voor 4 personen)

  • 1 liter troebel perensap
  • Sap van 1/2 citroen
  • 4 cm gember, gepeld en in stukjes gesneden
  • 4 rijpe peren, in plakjes
  • 2 kaneelstokjes, plus 4 extra om op te dienen
  • 1,5 eetlepel sucralose in poeder

Bereiding

Giet het perensap in een pan, voeg de gemberstukjes, citroensap, peren, kaneelstokjes en sucralose toe. Breng alles aan de kook en laat 10 minuten sudderen. Zeef het perensap.

Serveer warm in glazen met een kaneelstokje en eventueel een stukje peer.

 

Na het nut nu ook de veiligheid van zoetstoffen herbevestigd

Tijdens het 17de International Congress of Dietetics (7-10 september 2016) bevestigden verschillende vooraanstaande sprekers hoe zoetstoffen nuttig kunnen zijn in de dieetpraktijk.

Het International Congress of Dietetics, dat onlangs plaatsvond in Granada (Spanje), is een van de hoogtepunten van het jaar voor dieet- en voedingsdeskundigen. De ISA (International Sweeteners Association) organiseerde in dat kader een rondetafelgesprek onder de naam ‘Een zoete smaak zonder calorieën: hoe laagcalorische zoetstoffen nuttig kunnen zijn in de dieetpraktijk’. Vier vermaarde sprekers namen de kwestie onder de loep. Een eerste uiteenzetting behandelde het veiligheidsaspect: Dr. Aimilia Papakonstantinou (Landbouwuniversiteit van Athene, Griekenland) wees erop dat laagcalorische zoetstoffen geregeld negatieve publiciteit krijgen als het gaat om veiligheid, ondanks het feit dat diverse Europese en internationale instellingen (EFSA, WGO-VN …) hun veiligheid hebben bevestigd. De consumptie ligt nochtans lager dan de veiligheidsgrenzen, ook voor diabetespatiënten, die er doorgaans meer van gebruiken.

Energievermindering en gewichtsverlies

Ook professor Kees de Graaf (Universiteit van Wageningen, Nederland) maakte komaf met een heersende opvatting, die al meer dan twintig jaar hardnekkig blijft bestaan, ondanks het vele onderzoek dat sindsdien is uitgevoerd: “Laagcalorische zoetstoffen hebben geen andere impact qua beloningswaarde in vergelijking met suiker, en ze stimuleren de eetlust niet,” verduidelijkt prof. de Graaf. Integendeel, weet prof. Anne Raben (Universiteit van Kopenhagen): “Laagcalorische zoetstoffen gebruiken in plaats van suiker leidt tot een vermindering van de energie-inname en het lichaamsgewicht, zowel bij kinderen als bij volwassenen.” Dr. Caomhan Logue (University of Ulster, Noord-Ierland) besluit: “Laagcalorische zoetstoffen kunnen voor Volksgezondheid een strategie vormen om de algemene suikerinname terug te schroeven.”

 

Referenties
Dutch Health Council, Guidelines Healthy Nutrition 2015
 Rogers PJ. et al. Does low-energy sweetener consumption affect energy intake and body weight? A systematic review, including meta-analyses, of the evidence from human and animal studies. Int J Obes (Lond). 2016 Mar;40(3):381-94
Drewnowski A and Rehm C D. The use of low-calorie sweeteners is associated with self-reported prior intent to lose weight in a representative sample of US adults. Nutrition & Diabetes 2016;6:e202.
Peters JC, Beck J, Cardel M, Wyatt H, Foster G, Pan Z, Wojtanowski A, Vander Veur S, Herring S, Brill C, Hill J, The Effects of Water and Non-Nutritive Sweetened Beverages on Weight Loss and Weight Maintenance: A Randomized Clinical Trial. Obesity (Silver Spring). 2016 Feb;24(2):297-304
NCD Risk Factor Collaboration, 2016
British Dietetic Association (BDA), Policy Statement : the use of artificial sweeteners. 2016

 

Appelpannenkoeken

De combinatie van de lichte zure smaak van appels en de “sweetness” van de zoetstof zorgt voor een super resultaat. En zonder toevoeging van suiker ook nog! Een recept van onze blogster Marta Majewska, The Luscious Joys of Princess Misia!, het proberen waard.

Ingrediënten (voor 4 grote pannenkoeken)

  • 140 g zelfrijzende bloem
  • 2 eetlepels sucralose in poeder
  • 240 ml melk
  • 2 appels
  • snufje zout
  • 1 eetlepel olijfolie
  • 1 ei
  • Olie of margarine om te bakken

Bereiding

Schil de appels, verwijder het klokhuis en snij in schijfjes.

Meng 2 eetlepels sucralosepoeder, zout en zelfrijzende bloem in een kom. Voeg ei, melk en olijfolie toe en klop tot een luchtig beslag. Voeg de appelschijfjes toe.

Bak de pannenkoeken met een beetje olie aan beide kanten. Serveer warm.

Serveertip: besprenkel de pannenkoeken met een beetje kaneel of serveer met gestoofde kaneel appeltjes en/of wat (soja)room.

Download hier het recept in pdf!

 

 

Nut van zoetstoffen bevestigd tijdens internationaal symposium

Tijdens het 34e Internationale Symposium over diabetes en voeding waren gerenommeerde deskundigen het erover eens dat laagcalorische zoetstoffen een nuttig hulpmiddel kunnen zijn om het lichaamsgewicht onder controle te houden.

Het symposium vond plaats van 29 juni tot 1 juli in Praag en bracht wetenschappers, voedings- en diabetesdeskundigen en professionele gezondheidswerkers uit de hele wereld samen om de recente ontwikkelingen in de preventie en behandeling van diabetes te bespreken. Bij deze gelegenheid namen vier gerenommeerde deskundigen deel aan een speciale sessie over laagcalorische zoetstoffen en hun rol in de strijd tegen obesitas en diabetes: prof. Fred Brouns, dr. France Bellisle, prof. Peter Rogers en prof. James O. Hill stelden de resultaten voor van hun recent onderzoek en de meest actuele gegevens uit de wetenschappelijke literatuur over de rol van laagcalorische zoetstoffen bij de controle van het lichaamsgewicht.

Laagcalorische zoetstoffen zetten niet aan tot meer eten

Het panel van deskundigen besloot dat de recente kwaliteitsvolle studies bij de mens en de systematische reviews die werden gepubliceerd in 2016, de vele gegevens consolideren die eerder al aantoonden dat laagcalorische zoetstoffen en de levensmiddelen waarin ze zitten, kunnen helpen om de suiker- en energie-inname te verminderen, als ze worden gebruikt in het kader van een gecontroleerd voedingsprogramma en in plaats van suikers. Ze voegen daaraan toe dat de betrouwbare wetenschappelijke studies er niet op wijzen dat laagcalorische zoetstoffen de consumptie van gezoete levensmiddelen verhogen, in tegenstelling tot wat soms wordt geopperd. Integendeel: personen die laagcalorische dranken beginnen te gebruiken, lijken gezondere eetkeuzes te maken, die bevorderlijk zijn voor een verbeterde algehele kwaliteit van hun voeding.

 

Referenties
(1) Rogers PJ. et al. Does low-energy sweetener consumption affect energy intake and body weight? A systematic review, including meta-analyses, of the evidence from human and animal studies. Int J Obes (Lond). 2016 Mar;40(3):381-94. doi: 10.1038/ijo.2015.177. Epub 2015 Sep 14
(2) Peters JC, Beck J, Cardel M, Wyatt H, Foster G, Pan Z, Wojtanowski A, Vander Veur S, Herring S, Brill C, Hill J, The Effects of Water and Non-Nutritive Sweetened Beverages on Weight Loss and Weight Maintenance: A Randomized Clinical Trial. Obesity (Silver Spring). 2016 Feb;24(2):297-304. doi: 10.1002/oby.21327. Epub 2015 Dec 26.
(3) Bellisle F. Intense Sweeteners, Appetite for the Sweet Taste, and Relationship to Weight Management. Curr Obes Rep. 2015;4(1):106-10. doi: 10.1007/s13679-014-0133-8.

Zorgen zoetstoffen ervoor dat we meer suiker eten?

Je hebt het misschien ook gelezen: een nieuwe studie zou aantonen dat zoetstoffen de zin in zoet versterken en zo obesitas in de hand werken. Een vaststelling die indruist tegen alle wetenschappelijke publicaties over het onderwerp. We gaan wat dieper in op de studie in kwestie.

De studie die in de media door verschillende bronnen wordt aangehaald, zou aantonen dat zoetstoffen de zin in zoet versterken. Het gaat om een onderzoek op muizen, uitgevoerd aan de universiteit van Lausanne in Zwitserland*. Onderzoekers hebben een nieuw neuraal netwerk geïdentificeerd bij muizen. De neuronen in kwestie worden geactiveerd wanneer het glucosegehalte in het bloed afneemt. Als gevolg daarvan gaat het dier specifiek gedrag vertonen (het gaat op zoek naar suiker). De studie toont ook aan dat de consumptie van suiker deze neuronen uitschakelt, terwijl sacharine dit effect niet heeft.

Suiker verhoogt de bloedsuikerspiegel, zoetstoffen niet!

Het is al lang bekend dat een daling van de bloedsuikerspiegel dergelijk gedrag teweegbrengt (zoeken naar suiker). Dit gedrag is erop gericht de bloedsuikerspiegel te verhogen. Het is dan ook heel normaal dat:

·       alleen producten die glucose leveren (suikerhoudende producten of dranken, maar ook zetmeelhoudende producten), dit mechanisme remmen;

·       voedingsmiddelen die geen glucose leveren (laagcalorische zoetstoffen of zelfs water), dit effect niet uitlokken.

Een daling van de bloedsuikerspiegel veroorzaakt in feite een alarmsignaal, en het is maar goed dat zoetstoffen dit natuurlijke mechanisme om een te lage bloedsuikerspiegel te verhogen, niet verstoren. Deze studie bij muizen toont dus gewoon aan dat sacharine (een zoetstof die geen calorieën levert) het dier niet belet om gedrag te vertonen dat gericht is op het stabiliseren van een te lage bloedsuikerspiegel. Dat is heel normaal, en als de dieren water hadden gekregen in plaats van sacharine zou het effect precies hetzelfde zijn geweest.

Uit de studie blijkt absoluut niet dat zoetstoffen de zin in zoet of de eetlust verhogen. Bovendien heeft onderzoek bij de mens aangetoond dat de consumptie van laagcalorische zoetstoffen globaal gezien juist leidt tot een lagere calorie-inname, en gewichtsverlies bevordert. Een voorbeeld daarvan is deze systematische literatuurstudie.

(1) Labouèbe G. et al. Nature Neuroscience (2016) doi:10.1038/nn.4331

Laagcalorische zoetstoffen in nieuwe Britse voedingsaanbevelingen

In de ‘Eatwell Guide’, de nieuwe voedingsaanbevelingen van het Verenigd Koninkrijk, krijgen zoetstoffen een plaats als alternatief voor toegevoegde suikers in voedingsproducten, met name dranken.

Gezien de razendsnelle opmars van zwaarlijvigheid en type 2-diabetes wereldwijd, en de aanbevelingen om de suikerconsumptie te verlagen blijken laagcalorische zoetstoffen een goede manier om de consumptie van suiker en calorieën te verminderen. De nieuwe Britse voedingsaanbevelingen, schematisch voorgesteld als delen van een bord die je moet vullen met de verschillende categorieën voedingsmiddelen, zijn bedoeld om het publiek eenvoudige boodschappen mee te geven over de samenstelling van een gezond eetpatroon, gesteund op wetenschappelijke bewijzen.

De gids moedigt met name de consumptie aan van fruit, groenten en volkorengranen, en vestigt de aandacht op de noodzaak om de hoeveelheid verzadigde vetten, zout en suiker te verlagen. Voedingsmiddelen en dranken die minder calorierijk zijn gemaakt dankzij zoetstoffen, vormen in dat opzicht een goede optie om de suikerinname te verlagen.

6 tot 8 glazen suikervrije drank per dag

Voor het eerst komt ook hydratatie specifiek aan bod in de Britse aanbevelingen. De nieuwe gids adviseert om dagelijks zes tot acht glazen te drinken, waaronder water, magere melk, thee, koffie, light- en zerodranken zonder suikers. Deze richtlijnen tonen de plaats van laagcalorische zoetstoffen aan als alternatief voor toegevoegde suikers in een evenwichtige en lekkere voeding, in het bijzonder als het gaat om dranken. De suiker- en calorievermindering is in light- en zerodranken zonder suikers immers het grootst vergeleken met de suikerhoudende tegenhanger, want ze bedraagt praktisch 100%.

Bekijk hoeveel calorieën je bespaart per gekozen type voedingsproduct.

Referentie : Public Health England. The Eatwell Guide, maart 2016.

IJsthee van zwarte thee, perzik en aardbeien

Onze blogster Marta Majewska – The Luscious Joys of Princess Misia – stelt ons een subtiele mix tussen thee en fruit voor. Ontdek deze “cool and fresh” homemade drank met zeer weinig suiker!

Ingrediënten (voor +/- 6 glazen)

  • 2 perziken
  • 100 g aardbeien
  • 1,2 l water
  • 3 zakjes zwarte thee
  • 40 ml agave siroop
  • 8 kl zoetstof op basis van stevia in poeder (gelijk aan 40 g suiker)
  • citroen

Bereiding

Snijd de perziken doormidden, verwijder de pit en snijd de helften in stukjes.

Verwijder de kroontjes van de gewassen aardbeien en snijd ze in stukjes.

Breng 500 ml water aan de kook in een pot en voeg de perziken, de aardbeien en de zoetstof op basis van stevia toe. Mix in een keukenrobot of met een staafmixer tot een gladde vloeistof. Laat afkoelen.

Breng 700 ml water aan de kook en zet het vuur af. Voeg de zakjes thee en de agave siroop toe en laat dit ongeveer 5 minuten trekken.

Giet de thee bij het perzik-aardbeimengsel, roer om en laat afkoelen tot op kampertemperatuur.

Zet de thee daarna gedurende 1 uur in de koelkast.

Serveer met ijs, plakjes aardbeien en schijfjes citroen.

De glykemische index van dranken in een notendop

Snelle of trage suikers? Het antwoord is grotendeels te vinden in de glycemische (of glykemische) index. Ontdek de glycemische index van diverse dranken in deze infografiek.

Wat is de glycemische index van light- of zerodranken?

De glycemische index drukt de snelheid uit waarmee het suikergehalte in je bloed stijgt na het eten of drinken van een voedingsproduct met koolhydraten (waartoe ook de suikers behoren). Light- of zerodranken die geen suikers bevatten, veroorzaken geen enkele stijging van het suikergehalte in het bloed, en daarom is hun glycemische index nul. Dat is bijzonder interessant voor personen met diabetes, want zij moeten zorgen dat hun bloedsuikerspiegel niet al te zeer stijgt.

De glycemische index in een notendop!

Wat is de glycemische index? Waarom is een lage GI beter? Wanneer geef je toch de voorkeer aan een hoge GI? Wat is de glycemische index van mijn favoriete dranken? Alle antwoorden vind je in onze infografiek!

infographie-BOISSONS-NL-web

Download de infografiek!

Wil je nog meer weten? Bekijk ook onze korte video!

Aardbeienconfituur

Lekker smullen van confituur waarin de kristalsuiker is vervangen door een zoetstof, kan dat? Jazeker, zo bewijst onze blogster Marta Majewska – The Luscious Joys of Princess Misia! met deze heerlijke suikerarme aardbeienconfituur.

Ingrediënten (voor 6 potjes van 250 ml)

  • 2 kg verse aardbeien
  • 1 citroen
  • 500 g tagatosepoeder (= 1 kg suiker)
  • 2 zakjes pectine voor confituur

 

Bereiding

Verwijder de kroontjes van de gewassen en drooggedepte aardbeien en snijd ze in kleine stukjes. Doe ze in een pot, voeg citroensap toe en breng het aan de kook. Zet het vuur laag en laat het pruttelen gedurende 10-15 minuten.

Voeg 2 zakjes pectine voor confituur toe en meng alles heel goed. Voeg de tagatosepoeder toe, roer alles grondig en laat het nog 3 minuten koken. Giet de confituur in schoongemaakte potjes en sluit ze goed af. Laat afkoelen.

Omdat deze confituur geen suiker bevat, moet ze in de koelkast bewaard worden.

 

Het nut van laagcalorische zoetstoffen bij gewichtsbeheersing

Op basis van de huidige wetenschappelijke inzichten kunnen laagcalorische zoetstoffen een hulpmiddel zijn voor personen die actief bezig zijn met afvallen of het op peil houden van hun gewicht.

Het debat over het belang van laagcalorische zoetstoffen bij gewichtsbeheersing loopt al bijna dertig jaar. Sommige observatiestudies zaaiden verwarring, in de zin dat ze een beperkt positief verband meldden tussen het gebruik van laagcalorische zoetstoffen en corpulentie (lichte gewichtstoename). Zo stonden onlangs in de pers nog koppen te lezen als ‘Zoetstoffen doen verdikken’, een boodschap die werd geëxtrapoleerd uit een observatiestudie (1) die op geen enkele manier een oorzakelijk verband aantoonde. Dat laagcalorische zoetstoffen meer worden geconsumeerd door personen met diabetes en/of overgewicht, is niet verrassend en betekent al helemaal niet dat die zoetstoffen diabetes zouden veroorzaken of zouden doen verdikken!

Gerandomiseerd onderzoek met controlegroep: het beste bewijs

De studies met de grootste wetenschappelijke relevantie zijn de zogenaamde gerandomiseerde onderzoeken met controlegroep, waarbij twee groepen die vergelijkbaar zijn voor diverse variabelen (leeftijd, geslacht, gewicht …) twee verschillende interventies krijgen: bijvoorbeeld een controlegroep en een groep waarvoor de suikers worden vervangen door laagcalorische zoetstoffen. In 2016 maakte een eerste wetenschappelijke review de balans op van alle beschikbare gegevens, en houdt daarbij rekening met de observatiestudies EN de gerandomiseerde onderzoeken met controlegroep (2). De auteurs legden uit dat die gerandomiseerde onderzoeken met controlegroep op coherente wijze in het voordeel spreken van de laagcalorische zoetstoffen. De studie wees erop dat een simpel gedragsengagement door de personen die hun gewicht onder controle proberen te houden (zoals het vervangen van suiker door laagcalorische zoetstoffen), een voldoende sterk signaal is om elk mechanisme te overwinnen dat zou kunnen optreden en een energie-inname en gewichtstoename in de hand zou kunnen werken.

In 2020 hebben twee systematische studies (3) (4) bevestigd dat het vervangen van suiker door zoetstoffen gewichtsverlies met zich meebrengt. En het blijkt dat het effect nog groter is bij personen met overgewicht of obesitas.

In 2022 bevestigt een uitgebreide review van de gerandomiseerde klinische tests dat het vervangen van suikerhoudende dranken door lightdranken een (bescheiden, maar significant) effect heeft op het gewicht en de vetmassa (5).

Met andere woorden, al zijn laagcalorische zoetstoffen geen wondermiddel om te vermageren, ze kunnen wel degelijk nuttig blijken bij het actief beheersen van het lichaamsgewicht.

Referenties :
  1. Azad MB et al. JAMA Pediatr. Published online Mat 09, 2016.
  2. Peters JC, Becl J. Low Calorie Sweetener (LCS) use and energy balance. Physiol Behav. 2016 Apr 7. pii: S0031-9384(16)30111-1.
  3. Laviada-Molina H et al. Obesity Reviews 2020; 1-13. 
  4. Rogers PJ, Appleton KM. Int J Obes 2020
  5. JAMA Network Open. 2022;5(3):e222092. doi:10.1001/jamanetworkopen.2022.2092

Vragen over diabetes? Is een gezond gewicht een uitdaging? Of gewoon op zoek naar inspiratie om minder suiker te consumeren?