DOE DE TEST!

Bietensap voor gezonde tanden bij sporters?

Sporters consumeren vaak veel koolhydraten om hun energie op peil te houden. Dat kan echter gevolgen hebben voor de gezondheid van hun tanden. Bietensap zou kunnen helpen om die effecten tegen te gaan.

Koolhydraten (in zetmeelhoudende producten als pasta, brood, aardappelen enz.) en suikers (in fruit, suikerhoudende dranken, sportdranken enz.) zijn een brandstof bij uitstek voor sporters. Alleen lopen sportievelingen hierdoor een hoger risico op tandcariës …

Hoe koolhydraten je tanden aantasten

Suikers staan erom bekend dat ze de ontwikkeling van tandcariës in de hand werken. Dat geldt echter niet voor laagcalorische zoetstoffen, die dus interessant zijn voor je mond- en tandgezondheid als ze suikers vervangen. Hoe werken suikers tandcariës in de hand? Onder invloed van micro-organismen die van nature in de mond aanwezig zijn, worden suikers omgezet in zuur. Die zuurheid bevordert de demineralisatie van het tandglazuur en daarmee ook het proces van tandcariës. Maar niet alleen suikers spelen daarbij een rol. Ook zetmeelhoudende producten kunnen in de mond worden afgebroken tot suikers en dus meewerken aan het ontstaan van gaatjes.

Lees ook: Wat is het verschil tussen ‘zonder suiker’ en ‘zonder toegevoegde suikers’?

Bietensap om zuurheid te neutraliseren

Bietensap is bekend bij sporters omdat het de verwijding van de bloedvaten kan stimuleren en zo de bloedtoevoer naar de spieren tijdens de inspanning kan verhogen. Dat effect is toe te schrijven aan het hoge gehalte aan nitraten. Nitraten vind je ook in andere groenten en dan vooral in groene bladgroenten (sla, spinazie, kool enz.), maar wel in kleinere hoeveelheden.

Nu hebben Schotse onderzoekers nog een ander effect van bietensap aangetoond: het zou de stijging van de zuurgraad van speeksel neutraliseren die optreedt na het drinken van een energiedrank voorafgaand aan de inspanning. Dat effect is aangetoond voor 140 ml bietensap, maar niet voor dezelfde hoeveelheid nitraatarm bietensap of voor dezelfde hoeveelheid water.

Referentie : Burleigh M C et al. Plos ONE. Published : December 15,2020.

Gezonder eten om obesitas te voorkomen

Overgewicht en obesitas halen momenteel recordcijfers: bijna twee miljard personen lijden eraan. Om die tendens een halt toe te roepen is preventie meer dan ooit nodig. Want de kilo’s die je het makkelijkst kwijtspeelt, zijn de kilo’s die je nooit bent bijgekomen!

Bijna twee miljard: zo veel personen kampen wereldwijd met overgewicht. ‘Globesity’ verspreidt zich over alle continenten. In sommige landen zijn er zelfs minder inwoners met een normaal gewicht dan met overgewicht. Dat is bijvoorbeeld het geval in de Verenigde Staten, waar twee op de drie volwassenen te zwaar zijn. In België is één op de twee volwassenen te zwaar. Volgens de Gezondheidsenquête van 2018 is overgewicht in België tussen 1997 en 2017 toegenomen met 19% en obesitas met 47%.1 

Obesitas, overgewicht, normaal gewicht? 

Voor het evalueren van het lichaamsgewicht wordt de Body Mass Index (BMI) gebruikt, ook wel Quetelet-index genoemd, naar de Belgische wiskundige die de formule ontwikkelde. 

Hoe werkt het? Heel eenvoudig: deel je gewicht (in kilogram) door het kwadraat van je lengte (in meter). Aan de hand van dat resultaat zie je in welke categorie je valt: 

BMI Categorie 
< 18,5 Ondergewicht 
18,5 – 24,9 Normaal gewicht 
25,0 – 29,9 Overgewicht 
30,0 en meer Obesitas (zwaarlijvigheid) 

Meer info over: Wat is het ideale gewicht? 

Waarom is je gewicht zo belangrijk? 

Studies tonen aan dat de gezondheid en levensduur, maar ook de levenskwaliteit, beter zijn bij personen in de normale gewichtscategorie. Vooral obesitas wordt geassocieerd met talloze complicaties en een verhoogd risico op diabetes type 2, hart- en vaatziekten, verschillende soorten kanker enz. 

Obesitas: wat kun je doen om haar te voorkomen? 

Neem al op zeer jonge leeftijd gezonde eetgewoonten aan: eet voldoende groenten, fruit, volkorengranen en peulvruchten en beperk de hoeveelheid vette, gesuikerde en/of gezouten producten. De Voedingsdriehoek (Pyramide alimentaire voor de Franstaligen) geeft een overzicht van wat een evenwichtige voeding inhoudt voor een volwassene. 

Behalve de productkeuze moeten ook de hoeveelheden afgestemd zijn op de individuele behoeften. Nog een element is regelmaat in de maaltijden: het advies luidt om 3 hoofdmaaltijden te nemen (ochtend, middag en avond), eventueel aangevuld met één of twee tussendoortjes. 

Combineer die voeding met voldoende lichaamsbeweging (elke dag minstens 30 minuten stevig wandelen of een gelijkwaardige activiteit voor volwassenen, 60 minuten voor kinderen). Naast die lichaamsbeweging wordt ook aanbevolen om slechts beperkte tijd door te brengen op een stoel of in een zetel, om een zittende (of sedentaire) levensstijl tegen te gaan. 

Lees ook: Wat is een gezond ontbijt? 

Welke voedingsmiddelen horen thuis in een evenwichtig eetpatroon om obesitas te bestrijden? 

Over het algemeen zijn dat voedingsmiddelen die nuttige voedingsstoffen aanleveren (eiwitten, vitamines, mineralen) en tegelijk weinig calorieën, suikers, vetten of zout bevatten

Denk aan deze voedingsmiddelen: 

  • Groenten (rauw en gekookt): 300 g per dag 
  • Fruit, zonder te overdrijven: 150 g per dag 
  • Volkorengranen: minstens 125 g per dag 
  • Peulvruchten: minstens één keer per week 
  • Noten en zaden: bevatten wel vetten, maar zijn toch nuttig, weliswaar in heel kleine hoeveelheden: een handvol per dag. 

En aan deze dranken: 

  • Water (minstens 1,5 liter per dag) 
  • Thee 
  • Kruidenthee 
  • Koffie (zonder suiker) 
  • Light- en zerodranken zonder suikers 

Hebben laagcalorische zoetstoffen invloed op het gevoel van honger en verzadiging? 

Hoe voorkom je dat je gaat snacken tussen de maaltijden? 

Je voelt een onbedwingbare drang om iets te eten, maar het is nog geen tijd om aan tafel te gaan? Met deze drie tips houd je het gegarandeerd vol! 

  • Eet drie hoofdmaaltijden: ‘s ochtends, ‘s middags en ’s avonds. Het voedsel van die drie maaltijden zorgen ervoor dat je het volhoudt. Toch niet genoeg? Neem dan een gezonde snack (fruit, yoghurt, rauwe groenten enz.) tussen de hoofdmaaltijden. 
  • Een evenwichtig bord: eet volkorengranen en regelmatig ook peulvruchten. Die hebben een sterk vermogen om het verzadigingsgevoel (het gevoel geen honger te hebben) te garanderen. 
  • Houd stress en emoties onder controle: sporten, relaxatietechnieken enz. zijn nuttig om te voorkomen dat je gaat eten uit verveling of als reactie op emoties. 

Lees ook: Wat zijn emotionele kilo’s? 

Maak het onderscheid tussen honger en trek 

Heb je zin om te eten? Stel jezelf dan de volgende vraag voordat je ergens je tanden in zet: voel ik honger of heb ik gewoon zin om te eten

Een etalage vol aanlokkelijk gebak, de geur van wafels op straat, reclame op televisie, op straat of in een winkel, lekkere recepten op de sociale netwerken … Eten is overal en prikkelt onze zintuigen. Ons lichaam is in staat om te anticiperen op het genot van zoet en/of vet voedsel eten, en zal dan ook signalen uitsturen die ons stimuleren om te eten. Daarom is het belangrijk om jezelf deze vraag te stellen: heb ik echt honger of is het gewoon zin om te eten? 

  • Honger: een fysiologische behoefte aan voedsel (behoefte aan calorieën, voedingsstoffen). Honger bestaat niet binnen een paar uur na het eten van een maaltijd, omdat het lichaam al heeft gekregen wat het nodig had. 
  • Eetlust: de zin om te eten, zonder dat dit overeenkomt met een reële behoefte. Let op: gerommel in de buik is niet per se een teken van honger. Als je gewoon bent om op een bepaald tijdstip te eten, kan je buik je laten weten dat het zover is of dat je te laat bent. 

Met andere woorden: bij honger is het je lichaam dat om voedsel schreeuwt, bij eetlust is het je hoofd.  

Meer weten over honger en verzadiging 

Liever ‘slow-eating’ dan fastfood! 

Het gaat dus om wat je eet, maar ook om hoe je het eet. In een fastfoodrestaurant bijvoorbeeld word je niet alleen snel bediend, maar werk je je maaltijd ook snel naar binnen. Resultaat: je hersenen hebben geen tijd om te interpreteren wat je hebt gegeten. De signalen van verzadiging (toestand van niet-honger) die ze gaan produceren, zullen bijgevolg niet effectief en onvoldoende zijn om het moeiteloos vol te houden tot aan de volgende maaltijd. 

Om de hersenen correct te informeren over het voedsel dat wordt gegeten, moet je voldoende tijd voorzien: ga zitten, op een rustige plek, en eet vooral langzaam. 

‘Slow-eating’ is niet alleen een kwestie van verzadiging, maar ook een manier om intenser te genieten van wat je eet en meer plezier te beleven door al je zintuigen te gebruiken. De geur, de kleur, de textuur in de mond, de geluiden tijdens het kauwen … Het helpt allemaal om een completere ervaring te creëren dan wanneer je het voedsel snel doorslikt en ondertussen iets anders doet (werken, naar een scherm kijken enz.). 

Korte reminder: slow-eating, voor intenser genieten en meer verzadiging 

  • Eet zittend, aan een tafel. 
  • Geen schermen, geen lectuur. 
  • Eet in een rustige omgeving. 
  • Neem je tijd. 
  • Kauw voldoende. 
  • Geniet van wat je eet. 
  • Houd in de gaten of je nog steeds geniet van het eten (dat gevoel neemt af in de loop van de maaltijd, zo kun je op het juiste moment en zonder frustratie stoppen met eten). 

Lees ook: Verzadigd zijn, ook bij een lichte maaltijd 

Ref :Aangepast van Belgian Association for the Study of Obesity (BASO) –  Consensus 2020.

Mascarpone dessert met rode vruchten en granola

Met Valentijn in het vooruitzicht deelt guest blogger An-Katrien Casselman een gezond en gemakkelijk klaar te maken dessertje met ons. Je hebt er heel weinig ingrediënten voor nodig en het is in 10 minuutjes klaar. De combinatie van de rode vruchten, mascarpone en granola zorgen voor verschillende texturen! In dit recept gebruiken we stevia als zoetstof om de suiker te vervangen.

Ingrediënten (voor 2 personen)  

  • 250 g bevroren bosvruchten  
  • 200 g platte kaas 
  • 200 g mascarpone 
  • 1 el stevia voor bij de bosvruchten 
  • 2 el stevia voor bij de mascarpone & platte kaas  
  • 6 el granola  
An-Katrien Casselman

Bereiding:  

  • Giet de bosvruchten in een kookpot en zet deze op een laag vuurtje. Laat de vruchten 5-10 minuten stoven. Voeg na 5 minuten ook de stevia toe en roer alles af en toe eens goed door.  
  • Neem ondertussen een grote kom voor de mascarpone en voeg hier ook de platte kaas en 2 el stevia aan toe. Roer alles goed door tot het een mooi geheel vormt.  
  • Gebruik voor het serveren 2 wijnglazen, dit geeft het dessertje een extra romantische touch. Per glas voeg je 3 eetlepels granola toe als eerste laagje, gevolgd door 200 g mascarpone (of ongeveer de helft van je kom) en platte kaas.  
  • Als afwerking voeg je 2 el van het fruit toe, naar eigen smaak en voorkeur. 

Energiewaarde: 393 kcal (per portie)

15 g minder suiker (t.o.v. de gesuikerde versie)

Download het recept hier

Vier Valentijn met deze lekkere en gezonde liefdestaart 

Valentijn staat voor de deur. En Valentijn thuis vieren mag ook wel eens. Je liefste culinair verwennen kan gezellig in je eigen kot. Wat dacht je van een lekker stukje taart? Ontdek het recept van diabeteslifestylecoach, Charlotte Pots.

Dat lekker en gezond perfect hand in hand kan gaan bewijst deze heerlijke liefdescake. Die ellendige glucoserollercoaster hoef je bij deze lekkernij niet te vrezen! Deze taart bevat alleen maar gezond lekkers dat je bloedsuiker binnen de perken houdt! Smakelijk!  

Ingrediënten (6 porties) 

  • 2 eieren 
  • 3 el olie (kokosolie of ghee) 
  • 3 el citroensap 
  • 1/5 kopje amandelmelk 
  • 100 g amandelmeel 
  • 100 g kokosrasp 
  • 1 tl bakpoeder  
  • 50 g erythritol 
  • 100 g bosvruchten  
  • Amandelschaafsel  

Bereiding 

  • Verwarm de oven voor op 180°C.  
  • Doe het amandelmeel samen met de kokosrasp en het bakpoeder in een mengkom en zet even opzij.  
  • Klop de eieren met een garde op in een kom, tot ze een bleke kleur krijgen.  
  • Start de keukenrobot op een matige snelheid.  
  • Doe de eieren, suikervervanger, olie, amandelmelk en het citroensap in de mengkom en laat mengen. Geen paniek als het eierschuim in elkaar zakt!  
  • Voeg vervolgens alle droge ingrediënten, eetlepel per eetlepel, toe en laat mengen tot je een homogeen deeg krijgt.  
  • Roer er helemaal op het einde (met de hand) nog wat bosvruchten doorheen.  
  • Stort het mengsel in een bakvorm en plaats 35 à 40 minuten in de voorverwarmde oven.  
  • Haal de taartvorm uit de oven en laat even afkoelen. 
  • Versier eventueel met wat amandelschaafsel.  
Charlotte Pots, diabeteslifestylecoach

TIP 1: waarom kiezen voor erythritol? 

Ik maakte dit recept met erythritol: een zoetstof die geen effect heeft op je bloedsuikerspiegel, waardoor hij voor mensen met diabetes heel interessant is. Enkele voordelen op een rijtje!   

Een lage glycemische index 

Waar kristalsuiker een GI van 70 heeft, is die van erythritol 0. Geen schommelende bloedsuikerwaarden dus!  

Zoetkracht van 70%   

De textuur van erythritol lijkt een beetje op poedersuiker, maar de smaak is minder zoet. Vergeleken met gewone suiker heeft erythritol een zoetkracht van zo’n 70%. Gebruik daarom de aangeraden hoeveelheid suiker in recepten maal anderhalf.  Persoonlijk doe ikzelf 1 om 1, omdat ik echt niet meer hou van een té zoete smaak.

Verwaarloosbare calorie-opname 

Het caloriegehalte van erythritol is verwaarloosbaar. Erythritol wordt voornamelijk in de dunne darm opgenomen en wordt volledig uitgescheden via de urinewegen.

Natuurlijke oorsprong  

Erythritol komt van nature voor in sommige vruchten, paddenstoelen en gefermenteerde producten zoals kaas…  

Meer weten over erythritol! Langs hier!

TIP 2: het ene amandelmeel is het andere niet!  

Amandelmeel is een gezond en voedzaam alternatief voor bloem. Het is licht verteerbaar, rijk aan vezels en eiwitten en bevat heel wat minder koolhydraten dan klassiek meel. Toch is het ene amandelbloem het andere niet. Sommige melen worden gemaakt van amandelpulp en bevatten daardoor meer koolhydraten. Let daarom altijd goed op de verpakking en lees de ingrediëntenlijst alvorens je koolhydraten te berekenen.

TIP 3: bosvruchten als smaakmaker 

Voor een extra zoete toets heb ik wat frambozen door het deeg gemengd. Je kan trouwens perfect ook frambozen of blauwe bessen gebruiken als je dat lekkerder vindt. Bosbessen zijn voor diabeten door hun lage glycemische index sowieso een goede keuze.  

Enjoy & Happy Valentine!  

Energiewaarde : 314 kcal per portie 

12 g minder suiker per portie (t.o.v. de gesuikerde versie)

Download het recept hier!

Diabetesvriendelijke koekjes bakken?

An-Katrien Casselman is een Belgische lifestyle blogger en deelt met ons haar verhaal en dagelijkse strijd als Diabetes Type 1 – patiënt. Wat is een gezond tussendoortje dat ook nog eens diabetesproof is?

Met deze recepten (@ankatrien) bak je heerlijke koekjes met noten en granen zonder teveel koolhydraten, zodat je je suikerspiegel onder controle kan houden.

“Ik krijg heel vaak de vraag van mijn mede-diabeten via sociale media welke tussendoortjes ik zoal eet met mijn diabetes. Dat is niet gemakkelijk, want voor bijna alles wat je eet met diabetes heb je insuline nodig. Snacks zoals kersttomaten, olijven, bepaalde noten, komkommer,… kunnen zeker dienen als evenwichtig tussendoortje. Maar dit wordt na een tijdje zo saai! Daarom deel ik vandaag mijn favoriete low-carb koekjes. Ze bevatten heel weinig koolhydraten én ze zijn lekker. Gezond voor zowel diabeten als niet-diabeten, die toch graag een gezond koekje eten tussendoor!”

Pindakaas koekjes

Ingrediënten (voor 12 cookies)

  • 150 g sucralose kristalkorrel
  • 300 g pindakaas
  • ½ theelepel bakpoeder
  • ½ theelepel vanille-extract

Bereiding

  • Verwarm de oven voor op 180°C
  • Meng de pindakaas goed met de zoetstof, roer goed tot er zich een geheel vormt
  • Voeg nu het vanille-extract toe en roer nog eens goed door
  • Voeg als laatste het bakpoeder toe en roer het onder het mengsel
  • Verdeel telkens 1 eetlepel deeg over een bakpapier. Je draait ze best in bolletjes
  • Voor je ze in de oven stopt, kan je ze platdrukken met een lepel
  • Bak de koekjes 10-12 minuten op 180°C. Je houdt ze best goed in de gaten, want pindakaas bakt vrij snel
  • Laat ze achteraf een uurtje rusten

Energiewaarde: 166 kcal per cookie

25 g minder suiker (t.o.v. de gesuikerde versie)

Download het recept hier!

Havermout-kaneel koekjes

Ingrediënten (voor 12 cookies)

  • 100 g amandelpoeder
  • 110 g ongezouten boter
  • 50 g sucralose kristalkorrel
  • 10 g havermout (als je echt van kaneel houdt, kan je hier ook havermout toevoegen met kaneelsmaak)
  • ¾ theelepel kaneel
  • ½ theelepel vanille-extract
  • ½ theelepel bakpoeder
  • 140 g amandelschilfers
  • 1 ei

Bereiding

  • Verwarm de oven voor op 180°C
  • Meng het amandelpoeder met de ongezouten boter en de zoetstof tot er zich een mooi geheel vormt
  • Voeg nu de havermout toe en roer het onder het beslag
  • Voeg de kaneel, het vanille-extract en de bakpoeder toe en roer nog eens goed door
  • Roer het ei onder het beslag
  • Hak de amandelschilfers in kleinere stukjes en meng het goed met het deeg
  • Verdeel telkens 1 eetlepel deeg over een bakpapier. Je draait ze best in bolletjes
  • Voor je ze in de oven stopt, kan je ze platdrukken met een lepel
  • Bak de koekjes 14 minuten op 180°C
  • Laat ze achteraf een uurtje rusten

Energiewaarde : 197 kcal per cookie

8,3 g minder suiker (t.o.v. de gesuikerde versie)

Download hier het recept

Pecannoot koekjes

Ingrediënten (voor 12 cookies)

  • 200 g amandelpoeder
  • 140 g ongezouten boter
  • 150 g sucralose kristalkorrel
  • ½ theelepel vanille-extract
  • ½ theelepel bakpoeder
  • 140 g gehakte pecannoten
  • 1 ei

Bereiding

  • Verwarm de oven voor op 180°C
  • Meng het amandelpoeder met de ongezouten boter en de zoetstof tot er zich een mooi geheel vormt
  • Voeg het vanille-extract en het bakpoeder toe aan de deeg. Roer nog eens goed door
  • Roer het ei onder het beslag
  • Hak de pecannoten in kleinere stukjes en meng het goed met het deeg
  • Verdeel telkens 1 eetlepel deeg over een bakpapier. Je draait ze best in bolletjes Voor je ze in de oven stopt, kan je ze platdrukken met de lepel
  • Bak de koekjes 14 minuten op 180°C
  • Laat ze achteraf een uurtje rusten

Energiewaarde : 277 kcal per cookie

25 g minder suiker (t.o.v. de gesuikerde versie)

Download het recept hier!

Amandelcake met peer en gember

Niets zo zalig dan een stukje versgebakken cake uit de oven. Zeker als de temperaturen rond het vriespunt zijn. Blijf binnen en geniet extra met deze glutenvrije en suikervrije amandelcake met peer en gember.

Ingrediënten (voor 10 porties)

  • 4 eieren
  • 60 g sucralose kristalkorrel
  • 150 g amandelmeel
  • 1 theelepel bakpoeder
  • 1 klein stukje gember (ongeveer 15 g)
  • 2 à 3 rijpe peren
  • Een handvol amandelschilfers
  • Eventueel een theelepel van je favoriete winterkruid, bv. kaneel, gemberpoeder, kardamom, …

Bereiding:

  • Verwarm de oven voor op 180°C.
  • Scheid de eieren en doe de eiwitten in een grote kom. Klop de eiwitten op tot stijve pieken samen met de helft van de sucralose.
  • Schil en rasp de gember met een fijne rasp.
  • Schil de peren en snij ze doormidden. Verwijder het klokhuis.
  • Doe in een andere kom de eigelen, samen met de rest van de sucralose en de geraspte gember. Meng even door en voeg dan het amandelmeel en het bakpoeder toe. Meng goed, het kan wat droog en korrelig lijken. Dat is geen probleem.
  • Schep voorzichtig een paar lepels opgeklopt eiwit onder het deeg met een spatel. Probeer zoveel mogelijk lucht te bewaren. Herhaal tot al het opgeklopt eiwit in het deeg verwerkt zit.
  • Vet een (ronde) bakvorm (bv. 22 cm diameter) in en bekleed de bodem met bakpapier.
  • Verdeel het deeg gelijkmatig over de vorm. Leg bovenop de halve peren met de bolle kant naar boven. Verdeel daarboven de amandelschilfers.
  • Zet in de oven voor 25-35 minuten afhankelijk van je vorm en je oven. Test vanaf 25 minuten met een satéprikker om te zien of de cake al klaar is.
  • Laat de cake volledig afkoelen op kamertemperatuur alvorens je hem aansnijdt

 

Energiewaarde (per portie) = 180 kcal

12 g minder suiker (t.o.v. gesuikerde versie)

Download hier het recept!

Jezelf én je diabetes in 2021 op de eerste plaats zetten? Zo lukt het je.

Een nieuw jaar komt traditiegetrouw met een hoop goede voornemens. Misschien ben jij van plan om in 2021 nog beter voor jezelf en je diabetes te zorgen? De tips van diabeteslifestylecoach Charlotte Pots helpen je op weg.

In onze druk-druk-druk maatschappij is zelfzorg geen evidentie. Toch is het ontzettend belangrijk. Die overvolle agenda is namelijk niet zo onschuldig. Het brengt een voortdurende productie van stresshormonen met zich mee, waardoor je lichaam flink onder druk komt te staan. Reden te meer om het dit jaar anders aan te pakken.

Waarom je bij diabetes méér nodig hebt dan stabiele bloedsuikerwaarden.   

Stabiele bloedsuikerwaarden zijn cruciaal voor wie leeft met diabetes. Maar voor een gelukkig leven mét diabetes is meer nodig dan goede waarden. Onze diabeteslifestylecoach, Charlotte Pots, identificeert 8 pijlers die zullen helpen op weg naar een gezond én gelukkig leven, met diabetes.  

Het controleren van de glucosewaarden is voor de meeste diabeten dagelijkse kost. Meten is weten, maar cijfers mogen je niet doen vergeten waar het écht om draait. Wat helpt jou om eindelijk het leven te leiden waarvan je al zo lang droomt? Voor heel wat diabeten voelt hun ziekte als een dagelijkse strijd. Ze zijn hun zelfvertrouwen kwijt, geraken ontmoedigd en verliezen de voeling met zichzelf. Diabetes type 1 genezen kan voorlopig (helaas) nog niet. Toch heb je zelf heel wat touwtjes in handen. Kleine, slimme aanpassingen in je levensstijl geven je weer grip op je aandoening. Beschouw je diabetes als een groeikans en leer zien wat wél kan. Zo sta je zoveel krachtiger in het leven en volgen die stabielere bloedsuikerspiegels vanzelf.  

 Antwoorden op jouw vragen rond diabetes? Lees er alles over in onze rubriek “diabetes”.

Zie je medicatie als een bondgenoot

Hoeveel koolhydraten eet je? Hoe hoog of laag is je glycemie? Wat is je HbA1c? Bij diabetes draait het allemaal rond getallen. Je bloedglucose reageert op je maaltijd, maar ook op je stressniveau of die sportsessie van zonet. Medicatie blijft bij diabetes type 1 een waardevol hulpmiddel. Beschouw insuline niet als ‘de vijand’, maar als een middel om zorg te dragen voor je lichaam. Medicatie is trouwens niet het enige strijdmiddel. Door er zélf voor te zorgen dat je bloedglucose niet te snel stijgt, zal je mogelijks minder insuline moeten gebruiken. Zelfs kleine levensstijlaanpassingen hebben een groot effect, bij eender welk type diabetes, ook bij zwangerschapsdiabetes, prediabetes en diabetes type 2.  Je gezondheid weer op de eerste plaats zetten kan ervoor zorgen dat jij voortaan met minder (of zelfs helemaal geen) medicatie verder kan.  

Voorkom diabetes type 2, dit voedingspatroon helpt je op weg!

Haal de beste voeding uit de natuur 

Hoe gevarieerder je eetpatroon, hoe meer gezondheidsvoordelen je uit je voeding haalt. Wat je eet heeft bovendien een instant effect op je bloedsuikerspiegel. Voedingskeuzes spelen dan ook een grote rol bij diabetesmanagement. Kiezen voor de eetgewoonten die bij je lichaam past, brengt je glycemie én het risico op complicaties omlaag en het kan daarnaast ook een positieve invloed hebben op de medicatiedoses. Hoe je dat doet? Onthoud dat de natuur jouw meest gezonde voedingsleverancier is. Vul je bord vooral met natuurlijke en onbewerkte voeding (groenten, wat fruit, noten, pitten en zaden, gevogelte, eieren en vis). De kwaliteit van de voedingsmiddelen die je eet zijn belangrijk! Denk hierbij bijvoorbeeld aan voedingsmiddelen die gezonde vetten aanbrengen, een belangrijke energiebron in je nieuwe voedingspatroon! Die ommezwaai vraagt extra moeite en discipline, maar je merkt heel snel een positief effect op je bloedsuikerspiegel.  

Zijn trendy suikers een goed alternatief? Ontdek het antwoord!

Beweeg en boost je insulinegevoeligheid 

Dat beweging essentieel is voor onze gezondheid weten we allemaal. En toch beweegt bijna niemand voldoende. Zitten wordt niet voor niets het nieuwe roken genoemd. Voor diabeten is regelmatig bewegen zelfs nog belangrijker. Het doet je gevoeligheid voor insuline toenemen, waardoor je mogelijks minder medicatie nodig hebt. Elke dag naar de fitness hollen? Zo ver hoef je niet te gaan. Met een aantal dagelijkse krachtoefeningen en eenvoudige tips die je hartslag verhogen, kom je al een heel eind. 

Leer kansen zien 

Wat wil JIJ veranderen? Pas wanneer je doelen helder zijn, kan je werken aan verandering. Misschien mis je structuur in je dagen en is je lichaam daardoor uit balans? Of voel je je alleen staan en lijkt het alsof niemand je situatie begrijpt? Oude patronen door nieuwe vervangen doe je niet van vandaag op morgen. Stappen zetten lukt vaak beter met een supporter langs de zijlijn. Ga op zoek naar een dia-buddy. Iemand die weet welke impact een chronische ziekte heeft en je zonder woorden begrijpt. Wil je meer? Een professional kan je helpen om de knelpunten in jouw leven bloot te leggen en samen een plan van aanpak uit te dokteren. Als orthomoleculair gezondheidsexpert én ervaringsdeskundige leer ik je met een andere bril naar diabetes kijken zodat je weer de keuzes en kansen in het leven ziet. Want geloof me, die zijn er in overvloed!  

Neem stress niet voor lief

Bij diabetes brengt stress trouwens nog een extra probleem met zich mee. Studies hebben aangetoond dat stress een hormoonschommeling teweegbrengt dat je bloedsuikerspiegel beïnvloedt1. Net als mogelijke neveneffecten van stress trouwens: slecht slapen, maaltijden overslaan, meer alcohol drinken, medicatiegebruik… Kortom, tijd voor actie. Of liever: tijd om op de rem te gaan staan. Durf jezelf op de eerste plaats te zetten. Wie niet voor zichzelf zorgt, kan niet voor anderen zorgen.  Ga op zoek naar wat jou helpt ontspannen. Een boek lezen, wat me-time in de badkamer of een stevige wandeling? Voldoende rustmomenten inplannen helpt je hoofd en lijf in balans te houden.

Een goede nachtrust voor een goede insulinewerking

Wist je dat je stofwisseling volgens een dag-nachtritme werkt? Overdag is je insulinegevoeligheid hoger dan ’s nachts (logisch, want overdag heeft je lichaam meer insuline nodig om voeding te verwerken). Een knap maar niet onfeilbaar systeem. Een verstoorde nachtrust haalt dit natuurlijke ritme namelijk uit evenwicht. Het gevolg? Onstabiele bloedsuikerwaarden2. Zelfs 1 nacht minder goed slapen kan zich laten voelen. Slaaptekort kan ook je eetlust beïnvloeden en je energie en vetinname doen stijgen. Dat kan verklaren waarom slechte slapers vaker met overgewicht kampen3. Een goed evenwicht tussen activiteit en rust is belangrijk om je lichaam draaiende te houden. Neem slaapproblemen altijd ernstig!  

Samen sta je sterk

Diabetes heb je niet alleen. Het beïnvloedt ook het leven van je partner, je kinderen, je familie, vrienden. Hun steun is onmisbaar. Je verdient jouw eigen dreamteam: een kring van supporters om je heen die je steunen en met je meedenken. Een positieve omgeving zorgt voor rust in je hoofd en maakt je gelukkig.  Ook het omgekeerde is waar. Energievretende relaties zuigen je leeg en kunnen zelfs lichamelijke klachten met zich meebrengen. Wees er alert voor. Ook bij je leefomgeving sta je best eens stil. Velen onder ons zijn gevoelig voor stress, drukte en andere vormen van ‘vervuiling’. Hier kan je weliswaar niet altijd iets aan veranderen. Maar door je ervan bewust te worden en op tijd en stond ‘zuivere’ oorden op te zoeken, zorg je voor het nodige tegengewicht. Niets heerlijker dan je longen met frisse boslucht te vullen. Niet waar? 

Diabetes & gezin: ontdek de visuele infografiek!

Hormonen: evenwicht als sleutel

Hormonen houden ons lichaam draaiende. Ze sturen onze organen aan en regelen belangrijke lichaamsprocessen. Bij heel wat ziekten en aandoeningen ligt een hormonaal tekort of onevenwicht aan de basis. Ook bij diabetes. Terwijl er maar liefst vijf hormonen zijn die je bloedsuikerspiegel kunnen verhogen, is er maar eentje sterk genoeg om precies het tegenovergestelde te doen: insuline. Wat jij in je mond stopt, bepaalt hoeveel insuline je lichaam nodig heeft. Een tekort aan bepaalde voedingsstoffen, maar ook langdurige stress kan de werking van hormonen onder druk zetten. Voeding speelt een cruciale rol om die hormoonhuishouding weer in evenwicht te brengen. Ook beweging en stressreductie helpen die hormonale balans te herstellen. Een orthomoleculair therapeut kan je helpen om inzicht te krijgen in jouw hormoonhuishouding en met de juiste voedingsgewoonten en – indien nodig – voedingssupplementen het evenwicht herstellen.  

Vier het leven

Leven met diabetes is niet altijd makkelijk. Maar ondanks de beperkingen en aandachtspunten heeft je aandoening ook heel wat kansen te bieden. Natuurlijk is niet elke dag dé beste dag, maar intussen zie ik een gezonde levensstijl als een manier om zorg te dragen voor mijn lichaam. Het voelt niet als ‘nee’ zeggen tegen snelle suikers en een propvolle agenda, maar als ‘ja’ zeggen tegen mezelf. Het helpt me om in mijn kracht te staan mét diabetes en een gelukkig leven te leiden. Droom je ook van een gelukkig leven mét diabetes maar lukt het je niet alleen? Durf dan hulp in te schakelen. Samen kan je meer dan alleen. Ga op zoek naar een coach met wie het klikt en die je helpt om op het juiste pad te blijven.


Referenties
  1. Marcovecchio L.M. et al., Sci Signal. 2012 Oct 23;5(247):pt10. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23092890/
  2. Donga E. et al., J Clin Endocrinol Metab. 2010 Jun;95(6):2963-8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20371664/
  3. Dashti H.S. et al., Adv Nutr. 2015 Nov 13;6(6):648-59. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26567190/ 

Homemade ‘Glühwein’ (zonder alcohol)

Kerst draait dit jaar misschien nog extra rond gezelligheid! En wat is er gezelliger dan aan een vuurtje een glaasje hartverwarmende glühwein drinken? Dit jaar kan iedereen naar hartelust meegenieten want deze glühwein serveren we zonder alcohol.

Ingrediënten (4 glazen)

  • 1 liter alcoholvrije rode wijn
  • 2 appelsienen
  • 5 kruidnagels
  • 2 steranijs 
  • 2 laurierblaadjes
  • 2 kaneelstokken
  • 2 theelepels stevia in poedervorm

Bereiding

  • Snij één appelsien in dikke plakken.
  • Doe de rode wijn in een kookpot en voeg de schijven appelsien en de rest van de kruiden toe.
  • Breng de wijn tot net onder het kookpunt en laat minimaal 15 minuten (des te meer des te beter!) sudderen. 
  • Snij de andere appelsien ondertussen in dunne schijfjes.
  • Giet het mengsel door een vergiet en voeg de stevia toe. Serveer warm met de appelsien schijfjes.

Proef zeker of je de glühwein zoet genoeg vindt en voeg indien nodig extra zoetstof voor een nog zoeter resultaat.

Energiewaarde (per glas) = 32 kcal

3 g minder suiker (t.o.v. de gesuikerde versie)

Download het recept hier!

Diabetes: hoe je gezond en gelukkig kan leven!

Leven met een onzichtbare auto-immuunziekte als diabetes is niet niks. ‘Die diagnose voelt als een ijskoude douche’, zegt diabeteslifestylecoach Charlotte Pots, die zelf sinds haar 14 type 1-diabetes heeft.

‘Je moet meteen je voeding bijsturen, je bloedsuikerwaarden meten en compenseren met aangepaste insuline-dosis… De focus ligt op zoveel praktische zaken, dat er amper tijd is om stil te staan bij wat je overkomt. Heel wat diabeten voelen zich ontzettend eenzaam, met alle gevolgen van dien.’

Diabetes, een dagelijkse strijd Charlotte Pots

Over diabetes bestaan nog heel wat misvattingen, omdat er ook zoveel tegenstrijdige informatie over te vinden is. Het onzichtbare, chronische karakter maakt de ziekte voor de buitenwereld moeilijk te begrijpen. ‘Aan de buitenkant zien mensen niet wat er binnenin misloopt. We zijn niet aan bed gekluisterd’, zegt Charlotte Pots. ‘Maar dat je niet ‘ziek’ bent, betekent niet dat je gezond bent. Diabetes betekent elke dag opnieuw rekening houden met je bloedsuikerspiegel (of glycemie), zonder een vrije dag. Voeg daarbij onze druk-druk-druk maatschappij en het hoeft niet te verwonderen dat  depressies vaker bij diabeten voorkomen en mogelijks burn-outs in de hand kan werken’1,2

Charlotte weet hoe zwaar de diabetesrugzak kan wegen. ‘In 2016 ging het spreekwoordelijke licht uit. Al 23 jaar lang vergde mijn gezondheid het uiterste van me. Mijn eigen perfectionisme en gevoeligheid stonden me in de weg. Ik was op. Een heftige periode, maar tegelijkertijd ook het begin van een boeiende ontdekkingsreis. Ik schoolde me om tot orthomoleculair gezondheidsexpert en ontdekte mijn diepste missie: mensen met diabetes helpen om hun gezondheid weer op de rails te krijgen. Het moeilijke, eenzame parcours dat ik zelf heb moeten afleggen, wil ik anderen graag besparen.’ 

Gelukkig zijn met diabetes? Het kan! 

‘Elke dag opnieuw zie ik hoe diabeten worstelen. Ze hebben hun ziekte nog niet aanvaard, kampen met energieklachten of een laag zelfbeeld, voelen zich een slachtoffer of zijn boos…  

Jammer, want een gezond én gelukkig leven met diabetes kan echt. Als ervaringsdeskundige en orthomoleculaire therapeut begeleid en coach ik mensen zodat ze zichzelf en hun ziekte op de eerste plaats leren zetten. Ik wil dat iedereen weet dat er meer oplossingen bestaan dan hoge bloedsuikerwaarden enkel met insuline weg te spuiten. Je kan er ook voor kiezen de kans te grijpen om zelf weer je gezondheid in eigen handen te nemen. Ik motiveer en inspireer, maar de échte verandering moet natuurlijk uit jezelf komen. En dat kan pas wanneer je jezelf de moeite waard vindt. Wie zichzelf niet graag ziet, kan onmogelijk in beweging komen.’ Daar help ik je graag bij.  

Kleine stappen naar succes

De medische opvolging door diabetesartsen en -educatoren blijft essentieel, net als de controle van de bloedsuikerwaarden. ‘Ik ben ervan overtuigd dat een brede aanpak nodig is’, zegt Charlotte Pots. ‘Naast de nodige medicatie en eventuele insulinespuiten kan het maken van gezonde, koolhydraat-bewustere voedingskeuzes je helpen uit de bloedsuikerrollercoaster stappen. Kleine aanpassingen in je levensstijl kunnen voor een groot effect zorgen. Ook het mentale aspect verdient bijkomende aandacht. Stress is namelijk nefast voor een stabiele glycemie. Het rad weer in beweging brengen, daar draait het om. Het is mijn missie om mensen te inspireren tot verandering. Ik geloof enorm in de kracht van verbinding. In mijn groepstrajecten zie ik keer op keer hoe klanten steun vinden bij elkaar en elkaars dia-buddy worden. Om te kunnen groeien is het zo belangrijk om jezelf te omringen met mensen met hetzelfde doel: vooruitgaan in plaats van ter plaatse te staan trappelen. Elke stap -hoe klein ook- telt en brengt je dichter bij je doel: een gelukkig leven mét diabetes.’ 

Ontdek hier meer info over diabeteslifestylecoach Charlotte Pots!

Referenties:

  1. Bădescu S.V. et al., J Med Life. 2016 Apr-Jun; 9(2): 120–125. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4863499/
  2. Abdoli S. et al., J Diabetes Complications, 2020 Jul;34(7):107608. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32387179/

Mocktail Lazy Red Cheeks

Lifestyle influencer An-Katrien Casselman (@ankatrien) deelt met ons haar ervaringen en dagelijkse challenges met Diabetes Type 1 in deze guest blog. Voor de feestperiode toverde ze haar favoriete cocktail Lazy Red Cheeks om tot een koolhydraatarme en diabetesvriendelijke mocktail, cheers!

Elk jaar als de feestdagen dichterbij komen, begin ik met veel enthousiasme mijn online opzoekwerk naar koolhydraatarme/suikervrije aperitiefjes, snacks en gerechten. Dan denk ik bij mezelf: “Dit jaar ga ik echt eens iets leuks en creatiefs doen!” Maar na een tijdje browsen ben ik meer en meer teleurgesteld. Want online is er helemaal niet zoveel te vinden voor diabeten tijdens de feestdagen! Mocktails zijn er in overvloed, maar wat met de suikers en de koolhydraten? Daar zitten ze helaas altijd vol van! Ik kan mij op dat vlak soms echt wel een beetje uitgesloten voelen. En soms willen wij diabeten ook eens iets anders drinken dan een glaasje champagne, toch? Wel, vandaag wil ik daar verandering in brengen! Ik heb me eens verdiept in mijn favoriete cocktail: “Lazy Red Cheeks”. En ik maakte er een koolhydraatarme mocktail van. Samen met het team van zoetstoffen.eu ging ik op zoek naar de juiste verhoudingen om van deze variant een lekkere mocktail te maken. Ik hoop écht dat jullie even excited zijn als mij! Enjoy sweeties! 

Ingrediënten voor 1 mocktail :

  • 1 tl stevia drops 
  • 1 tl violetsiroop (homemade) 
  • 4 tl limoensap
  • 6 frambozen  
  • 200 ml spuitwater 
  • 1/2 glas crushed ice  

Bereiding van de siroop :

We starten met de violetsiroop! Dit is het enige ingrediënt waar toch nog wat suiker in zit, maar “no violetsiroop, no lazy red cheeks”. Het recept van de siroop werd meer aangepast met meer water, zodat de siroop wat meer aangelengd is en dus minder suiker bevat per portie. Voor 1 tl violetsiroop heb je 25 gr violetsnoepjes en 50 ml water nodig. Kook water in een steelpan en laat de viooltjessnoepjes smelten op een zacht vuurtje. Blijf goed roeren tot de viooltjes volledig gesmolten zijn.  

Bereiding van de mocktail :

Kies een mooi cocktailglas uit en voeg de frambozen, limoensap en stevia drops toe aan het glas. Plet nu lichtjes de frambozen met een vork en roer alles goed door elkaar. Voeg dan de siroop toe en roer nog eens goed. Voeg tenslotte ook het ijs toe aan het glas en vul tot boven met het spuitwater.  

Download het recept hier!

Energiewaarde per glas = 35 kcal

6 g minder suiker (t.o.v. gesuikerde versie)

COVID-19: stop de misvattingen!

Niet alleen het coronavirus zelf doet de ronde, ook verkeerde informatie over het virus is een echte plaag. De WGO heeft zonet een update gegeven over ‘fake news’ met betrekking tot COVID-19. Hierna volgen enkele fragmenten.

Kunnen vitamine- en mineralensupplementen COVID-19 genezen?

Bepaalde voedingsstoffen, zoals vitamine D en C en zink, zijn essentieel voor de goede werking van het immuunsysteem. We hebben ze dus nodig en krijgen ze in de eerste plaats uit een evenwichtige voeding. Als dat niet voldoende is, kunnen we supplementen innemen. De WGO benadrukt echter dat er op dit moment geen richtlijnen zijn voor het gebruik van supplementen met microvoedingsstoffen als behandeling voor COVID-19.

Kan ik tijdens het sporten een masker dragen?

De WGO raadt aan om tijdens het sporten GEEN masker te dragen. Waarom? Omdat een masker ertoe kan leiden dat je minder gemakkelijk kunt ademen. Als je zweet, wordt het masker sneller vochtig, waardoor het minder gemakkelijk de ademhaling doorlaat. Bovendien stimuleert vocht ook de ontwikkeling van micro-organismen. Volgens de WGO is de belangrijkste maatregel dat je tijdens het sporten de nodige afstand met andere mensen bewaart.

Helpt pikant eten helpt bij de bestrijding van COVID-19?

Net zoals pepers geen bacteriële infecties kunnen voorkomen, genezen of voorkomen ze ook COVID-19 niet. De WGO benadrukt dat een evenwichtige voeding, een goede hydratatie, regelmatige lichaamsbeweging en een goede slaapkwaliteit bijdragen aan een goede algemene gezondheid, en dat je jezelf het beste kunt beschermen tegen het nieuwe coronavirus door afstand te houden en regelmatig grondig je handen te wassen.

Beschermt alcohol drinken tegen COVID-19?

Absoluut niet! De WGO is hier zeer duidelijk over: niet alleen biedt alcohol geen bescherming tegen COVID-19, een frequente of overmatige consumptie van alcohol kan de gezondheidsrisico’s bovendien net verhogen.

Helpt knoflook eten een infectie met het nieuwe coronavirus te voorkomen?

Knoflook bevat verbindingen die een zekere antimicrobiële werking hebben. Volgens de WGO is er echter in de huidige epidemie geen enkel bewijs dat de consumptie van knoflook mensen zou beschermen tegen het nieuwe coronavirus.

Referentie : WGO. Het nieuwe coronavirus (2019-nCoV): advies voor het grote publiek – Roep de misvattingen een halt toe. Geraadpleegd op 17/11/2020.

Hoe ga je de lockdownkilo’s te lijf?

Telewerken, snoepen, comfortfood: de coronapandemie is geen vriend van je lijn. Hoe gaan we de strijd aan met die ‘COVID-kilo’s’?

Vroeger had één op de twee volwassenen in België al last van overgewicht, en de coronapandemie heeft die cijfers geen goed gedaan … Terwijl sommige mensen in deze tijd nóg meer belang hechten aan gezonde voeding, zagen vele anderen de kilo’s erbij vliegen sinds de eerste lockdown. Hoe komt dat? De toegenomen sedentaire levensstijl is een van de boosdoeners, maar er zijn nog andere zaken die ons de das omdoen. Bovendien is het bekend dat stress de voedselinname kan verhogen. Stress verhoogt namelijk de aantrekkingskracht van zoete en calorierijke voedingsmiddelen, die worden gegeten als comfortfood. We geven je graag enkele tips om die coronakilo’s te bestrijden!

De calorieën verdunnen

Het is geen hogere wiskunde of magie … Om je gewichtstoename tegen te gaan of overbodige kilo’s te verliezen, moet je aantal ingenomen calorieën lager zijn dan je aantal verbrande calorieën. Dat mag dan wel simpel zijn in theorie, de moeilijkheid bestaat erin om minder calorieën te eten, maar toch te blijven eten. Een dieet waarbij je bijna niets mag eten of heel veel honger lijdt, is op lange termijn immers niet vol te houden.

Daarom is het raadzaam om bij je voedingskeuzes rekening te houden met de energiedichtheid, d.w.z. de hoeveelheid calorieën per 100 g of 100 ml voedsel: hoe lager dat cijfer, hoe meer een bepaald voedingsmiddel helpt om je calorie-inname te verminderen zonder jezelf uit te hongeren.

Zo kun je de energiedichtheid van je voeding verminderen:

  • Vermijd vetrijke of suikerrijke voedingsmiddelen
  • Eet veel groenten, zowel rauw als gekookt
  • Geef de voorkeur aan voedingsmiddelen die rijk zijn aan vezels: peulvruchten, volkorengranen, bruin of volkorenbrood …
  • Drink water, koffie, thee of suikervrije light- en zerodranken in plaats van drankjes met suiker
  • Vervang in gerechten suiker door zoetstof en zorg ervoor dat je dat niet compenseert met meer vet.

Hoeveel calorieën vermijd ik door zoetstoffen te gebruiken? Je vindt het antwoord in deze infografiek!

Honger of zin?

Ken je het verschil tussen honger en zin? Honger is een echte behoefte aan voedsel, terwijl zin het verlangen is om te eten, terwijl je niet noodzakelijk honger hebt. We hebben echter de neiging om die twee door elkaar te halen. Als je drie hoofdmaaltijden per dag eet, is het niet mogelijk om tussen de maaltijden door écht honger te hebben. Tussendoor eten doe je dus omdat je zin hebt, niet omdat het fysiologisch gezien noodzakelijk is om te eten. Veel mensen zwichten bijvoorbeeld omdat ze zin hebben in iets zoets. In dat geval helpen zoetstoffen de schade te beperken, omdat ze je laten genieten van een zoete smaak, zonder de nadelen van suiker.

Welke invloed hebben zoetstoffen op onze eetlust? Bekijk de video

Bewegen

Lichaamsbeweging is een geweldige manier om meer calorieën te verbranden. Dat kan door regelmatig te sporten, maar ook door beweging in te bouwen in je dagelijkse leven en een zittend leven tegen te gaan. Alle vormen van fysieke activiteit zijn goed, binnen en buiten: trappenlopen, wandelen, sporten, actieve spelletjes …

Wees je er wel bewust van dat je met lichamelijke activiteit weliswaar calorieën verbrandt, maar dat er ook een keerzijde is: je lichaam zal proberen de verbruikte calorieën terug te verdienen. Hoe? Door meer te eten. Pas dus op dat je meer beweging niet gaat compenseren door meer te eten!

Lees ook: Lockdown, hoe zorg je voor voldoende lichaamsbeweging?

Vragen over diabetes? Is een gezond gewicht een uitdaging? Of gewoon op zoek naar inspiratie om minder suiker te consumeren?