DOE DE TEST!

Nutri-Score: worden zoetstoffen meegerekend?

De Nutri-Score wordt berekend op basis van de voedingsstoffen waarvan je meer zou moeten eten en de voedingsstoffen waarvan je beter niet te veel eet. Laagcalorische zoetstoffen worden niet meegerekend voor vaste voeding, maar wel voor dranken.

De Nutri-Score is een voedingsinformatiesysteem met 5 kleuren en 5 letters: van A (verdient de voorkeur) tot E (te beperken). De berekening gebeurt op basis van elementen die je moet:

  • Aanmoedigen: gehalte aan groenten en fruit, peulvruchten, noten en zaden, olijfolie, koolzaadolie en notenolie, eiwitten, vezels.
  • Beperken: gehalte aan calorieën, suikers, zout, verzadigde vetzuren.

Zoetstoffen en Nutri-Score: hoe zit het juist?

Sinds januari 2024 is de methode voor het berekenen van de Nutri-Score aangepast ten opzichte van de versie van 2017. In de verschillende voedingscategorieën wordt geen rekening gehouden met caloriearme of kunstmatige zoetstoffen, met uitzondering van die van dranken. Hoewel het gebruik ervan in dranken het mogelijk maakt om suiker te verminderen of te verwijderen, wordt hun aanwezigheid bestraft met ongunstige punten, die overeenkomen met hetzelfde aantal punten als 3,5 g suiker per 100 ml. Het gebruik van caloriearme zoetstoffen zorgt er toch voor dat een light/zero drankje zonder toegevoegde suikers een betere Nutri-Score (C) heeft dan een gezoete drank met meer dan 5% suikers (Nutri-Score D of E).

Verwarring bij de consument

Volgens UNESDA Soft Drink Europe is deze bestraffing van laagcalorische zoetstoffen vanuit wetenschappelijk oogpunt moeilijk te begrijpen, aangezien deze stoffen uitgebreid zijn bestudeerd en hun veiligheid is gegarandeerd door de voedselveiligheidsinstanties in Europa en elders in de wereld. Er is geen wetenschappelijke reden waarom caloriearme zoetstoffen in dranken zouden moeten worden opgenomen in de berekening van de Nutri-Score, en niet in andere producten zoals yoghurt, ontbijtgranen en fruitpap. Dit zorgt voor verwarring bij de consument, terwijl de Nutri-Score net bedoeld is om voedingsinformatie te verduidelijken en het eenvoudiger het verschil te kunnen zien tussen producten met meer of minder voordelige voedingsstoffen en producten met meer of stoffen die je best beperkt.

 Meer weten over het standpunt van UNESDA

Lees ook: zijn Belgen gezond?

Nutri-Score: welke suikers tellen mee?

Hoe verlaag ik mijn suikerinname met zoetstoffen?

Dutch baby pancakes met aardbeien

Zin om een Dutch Baby Pancake te bakken? Wat een vreemde naam trouwens voor deze pannenkoeken! Onze blogster Sophie Charlier (Tomate-Cerise) onthult haar suikervrije versie!

Ingrediënten (voor 4 porties) 

  • 2 eieren
  • 90 g bloem 
  • 15 g sucralosepoeder (of 30 g suiker)  
  • 125 ml melk of plantaardig alternatief
  • 1/2 tl vanillepoeder  
  • 1 el boter  
  • Tip: gebruik 1 gietijzeren braadpan (diameter: 16 cm) die in de oven mag, of een ovenschaal van dezelfde grootte

Voor de topping 

  • 50 g Griekse yoghurt  
  • De zeste van een biocitroen 
  • 1 bakje aardbeien  
  • Verse munt 

Bereiding

  • Verwarm de oven voor op 200 °C. 
  • Doe de bloem, de sucralose in poeder, de melk, de vanille en de eieren in een kom. 
  • Klop krachtig op tot je een homogeen deeg krijgt zonder klonters. Gebruik eventueel een blender
  • Doe de boter in de braadpan en plaats in de oven. Haal, zodra de boter gesmolten is, de warme pan uit de oven en giet er het deeg in, mooi in het midden.  
  • Laat 15 à 20 minuten bakken. De pannenkoek zal opzwellen en de randen zullen lichtjes karamelliseren en krokant worden.
  • Maak intussen de topping klaar door de yoghurt te mengen met de citroenzeste, de vanille, en het zoetmiddel. Bewaar op een frisse plek. 
  • Haal de pan uit de oven. Door het temperatuurverschil zal het deeg al snel invallen. Werk af met de topping en dien op. Smakelijk!  

Energiewaarde per portie : 198 kcal

6,75 g minder suiker (t.o.v. een gesuikerde versie)

Download het recept hier!

Suikervrije Dalgona coffee

Een liefhebber van cappuccino of latte macchiato? Dit nieuwe, populaire recept is perfect voor de echte koffiefans! De Dalgona coffee komt oorspronkelijk uit Zuid-Korea en werd vernoemd naar een drankje met karamelsmaak. Dit koffierecept is een echte hype geworden op sociale media, doe mee aan de #dalgonacoffeechallenge!

Deze whipped coffee is heel eenvoudig te maken met koude melk en wordt afgewerkt met opgeklopte koffieroom. Ontdek onze suikervrije variant, ook geschikt voor vegans!

Ingrediënten (voor 1 Dalgona coffee)

  • 2 eetlepels oploskoffie
  • 2 eetlepels warm water
  • 1 eetlepel sucralosepoeder
  • 150 ml melk of plantaardige alternatief
  • 5 ijsblokjes

Bereiding

  • Meng de oploskoffie, het water en de suiker in een kom.
  • Klop of mix tot een dichte mousse.
  • Giet vervolgens de melk en ijsblokjes in een mooi glas, lepel vervolgens de koffiemousse bovenop de melk. Smakelijk!

Tip: Werk jouw Dalgona Coffee af met een leuke toets van enkele korrels oplosfkoffie, chocoladepoeder of enkele stukjes verkruimelde koekjes.

102 kcal per portie

40 g minder suiker (t.o.v. een gesuikerde versie)

Download het recept hier!

Rozijnenbroodjes

Je eigen rozijnenbroodjes voorbereiden? Lekker zacht en luchtig en zonder toegevoegde suikers ook nog! Ontdek het recept van onze blogster Ellen, van Kokerellen.

Ingrediënten (voor 10-12 broodjes)

  • 500 g patisserie bloem
  • 1 zakje gedroogde instant gist (11 g)
  • 2 eieren + 1 eigeel
  • 35 g zoetstof op basis van tagatose
  • 50 g boter
  • 200 ml melk
  • 150 g rozijnen
  • 1 appelsien

Bereiding

  • Pers de appelsien en doe het sap samen met de rozijnen in een kom. Verwarm de rozijnen 1 min. in de microgolf zodat ze beter wellen. Zet aan de kant.
  • Doe de zoetstof op basis van tagatose in een grote kom. Doe er één voor één de eieren bij en klop met een elektrische mixer tot een lichtkleurig luchtig mengsel.
  • Doe de bloem samen met de gist en 1/2 theelepel zout in een kom en meng met een garde. Optie: zest eventueel de appelsien en voeg zeste bij het mengsel.
  • Doe de boter bij de melk en warm op tot het mengsel lauw is in een pannetje of in de microgolfoven.
  • Doe de bloem bij het eimengsel en begin te kneden met een handmixer of staanmixer met deeghaken. Kan ook met de hand maar reken dan zeker 15 min. kneedwerk.
  • Voeg dan langzaamaan de opgewarmde melk toe in een dunne stroom. Eens de vloeistof helemaal is opgenomen, giet dan de rozijnen af en voeg ze toe aan het deeg.
  • Kneed het deeg minimaal 10 min. met de mixer (of 15 min. met de hand) tot een elastisch soepel deeg dat niet meer echt plakkerig is. Als je er met je vinger in duwt zou het deeg lichtjes terug moeten veren. Is het deeg nog te vochtig, kneed dan nog wat verder en voeg eventueel een eetlepel extra bloem toe.
  • Dek het deeg af met plastiekfolie rechtstreeks op het deeg en plaats voor 45 min. in een tochtvrije ruimte. Tip: kom in een afgesloten oven plaatsen zonder die aan te zetten.
  • Het deeg is na 45 min. zeker verdubbeld in volume.
  • Verwarm de oven voor op 180°C.
  • Verdeel het deeg in 10-12 gelijke balletjes en leg ze op een bakplaat bekleed met bakpapier. De broodjes groeien nog wat in de oven dus laat voldoende plaats.
  • Als je de tijd hebt, laat de balletjes dan op de bakplaat onder een theedoek nog 30 min. rusten.
  • Klop in een klein kommetje het eigeel los met een scheutje water en smeer de bovenkant van elk broodje in met het eimengsel.
  • Bak de broodjes voor 20-25 min. goudbruin en gaar in de oven.
  • Laat lichtjes afkoelen. Ze zijn heerlijk nog een beetje warm of op kamertemperatuur.

Energiewaarde per broodje = 241 kcal

6 g minder suiker per broodje (t.o.v. een gesuikerde versie)

Download het recept hier!

Sport & zoetstoffen: waarom en waarin?

Zoetstoffen worden gebruikt in uiteenlopende sportdranken en voeding voor sporters, vaak in combinatie met suiker. Ontdek hier waarom.

Suikers zijn een goede brandstof voor fysieke inspanningen. Waarom worden ze dan vaak gecombineerd met zoetstoffen in sportdranken en voeding?

  1. Om een te hoge suikerconcentratie te vermijden, want dat kan de spijsvertering verstoren.
  2. Om een betere smaak te geven aan producten met ‘langzame’ koolhydraten (lage glycemische index) die niet zoet smaken (bv. maltodextrinen).
  3. Om meer smaak te geven aan het koolhydraatarme, eiwitrijke dieet dat sporters volgen om hun gewicht onder controle te krijgen.

Prediabetes: hoe voorkom je de evolutie naar diabetes?

Als er niet wordt ingegrepen, leidt prediabetes in één op de twee gevallen tot diabetes. Gelukkig is prediabetes omkeerbaar.

Om de evolutie van prediabetes naar diabetes te voorkomen moet de aandoening eerst opgespoord worden.

Bij prediabetes varieert de nuchtere bloedsuikerspiegel tussen 100 en 125 mg/dl.

Prediabetes terugdraaien

Gelukkig kunnen goede gewoontes helpen prediabetes ongedaan te maken:

  • Eet gezond en evenwichtig.
  • Doe regelmatig aan lichaamsbeweging: 150 minuten per week in sessies van minstens 30 minuten.

Het effect van laagcalorische zoetstoffen op de bloedsuikerspiegel

Zorgen laagcalorische zoetstoffen voor een hogere suikerspiegel? Dat is in elk geval wat sommige mensen denken. Een nieuwe klinische studie naar aspartaam en sucralose – twee veelgebruikte laagcalorische zoetstoffen – biedt antwoorden.

Er wordt weleens gezegd dat laagcalorische zoetstoffen nog slechter zijn dan suiker. Dat ons lichaam reageert alsof het suiker is en dat, aangezien dat niet zo is, dat nog erger is! Dat ze de suikerstofwisseling verstoren en insulinesecretie veroorzaken … Kortom: zoetstoffen zijn slecht voor de gezondheid en kunnen zelfs je eetlust stimuleren!

Er doet heel wat fake news de ronde over laagcalorische zoetstoffen. Ook bepaalde vooroordelen die gebaseerd zijn op oude, onbetrouwbare of fout geïnterpreteerde onderzoeken, blijven voortbestaan … Nochtans blijkt uit recente, betrouwbare onderzoeken bijvoorbeeld dat een lightcola hetzelfde effect heeft op de suikerspiegel als water.

Twee weken lang pure aspartaam en sucralose

Een nieuw onderzoek van een team van de universiteit van Manitoba in Canada biedt nieuwe inzichten in dit onderwerp. De onderzoekers analyseerden het effect van de pure vormen van twee veelgebruikte zoetstoffen, aspartaam en sucralose, op de glucosestofwisseling. Hiertoe organiseerden ze een klinische studie met zeventien gezonde vrijwilligers van gemiddeld 24 jaar en een normale lichaamsbouw (gemiddelde BMI = 22,9). Twee weken lang consumeerden de vrijwilligers elke dag een glas water met zoetstoffen, in een dosis die overeenkomt met de gewoonlijke inname van gebruikers van zoetstoffen:

  • 14% van de Aanvaardbare Dagelijkse Inname (ADI) voor aspartaam
  • 20% van de ADI voor sucralose

Na de inname van de zoetstoffen werden de hoeveelheid glucose, insuline, GLP-1 (een hormoon dat de insulinesecretie stimuleert) en leptine (een verzadigingshormoon) in het bloed gemeten, net als de insulineresistentie.

Lees ook: Zoetstoffenconsumptie: veilig niveau in Ierland

Aspartaam en sucralose verhogen de bloedsuikerspiegel niet

Uit de resultaten blijkt dat de bloedsuikerspiegel – net als de hoeveelheid insuline, GLP-1 en leptine in het bloed – na de inname van aspartaam of sucralose vrijwel even hoog is als in het begin van het onderzoek (zonder consumptie van zoetstoffen). Ook zorgden aspartaam of sucralose niet voor een verandering in insulinegevoeligheid.

Dat toont nogmaals aan dat de dagelijkse inname van aspartaam en sucralose gedurende twee weken geen enkel effect heeft op de glucosestofwisseling.

Lees ook: Welk effect hebben dranken met suiker of zoetstoffen op de eetlust?

Bron : Ahmad S Y et al. Appl Physiol Nutr Metab 2019  Nov7

Vegan & glutenvrije cookies

Zin om te genieten van iets heerlijk zoet zonder suiker te gebruiken, en tegelijkertijd extra vezels, magnesium en vitamine E toe te voegen? Laat je dan verleiden door deze vegan cookies met chocolade, een eenvoudig glutenvrij receptje van foodblogger Sophie Charlier (van Tomate-Cerise).

Ingrediënten (voor 12 cookies)

  • 20 g zoetstof in poedervorm (erythritol)
  • 2 kl. dadelstroop 
  • 150 g pindakaas
  • 50 ml plantaardige drank (amandelmelk)
  • 120 g amandelmeel
  • 50 g pecan noten
  • 50 g pure chocoladeschilfertjes
  • 1 kl. vanillepoeder
  • 1 kl. bakpoeder
  • 1/2 kl. bicarbonaat

Bereiding

  • Meng alle ingrediënten goed samen tot een gladde massa.
  • Maak er bolletjes van. Bedek een kookplaat met boterfolie en leg de bolletjes erop. Druk ze een beetje plat met de achterkant van een lepel.
  • Verwarm de oven op 180°C en bak vervolgens de koekjes gedurende 15 minuten.
  • Laat ze afkoelen.
  • Cookies kunnen enkele dagen in een vershouddoos bewaard worden.

Energiewaarde per cookie = 203 kcal

6 g minder suiker per cookie (t.o.v. een gesuikerde versie)

Download hier het recept!

Week van de Diëtist: de eerste 1000 dagen

Van 16 tot 22 maart 2020 organiseren diëtisten die lid zijn van de VBVD heel wat gratis acties. Het thema van dit jaar is ‘de eerste 1000 dagen’: van de conceptie tot de leeftijd van 2 jaar.

De Week van de Diëtist vindt ieder jaar in maart plaats. De bedoeling is het beroep van diëtist in al zijn facetten beter bekend te maken bij het grote publiek. Diëtisten die lid zijn van de VBVD (Vlaamse Beroepsvereniging van Diëtisten) organiseren tal van gratis activiteiten in ziekenhuizen, privépraktijken, woonzorgcentra, conferentieruimtes enzovoort. Dit jaar is het centrale thema ‘de eerste 1000 dagen’. Dit concept, gelanceerd door UNICEF, bestrijkt de periode vanaf de conceptie, over de zwangerschap, tot en met de eerste 2 levensjaren.

Zin in zoet tijdens de zwangerschap

We weten dat deze periode heel belangrijk is voor de ontwikkeling van het kind en voor de gezondheid van de volwassene die hij of zij zal worden. De voeding in de eerste levensjaren en de voeding van de moeder tijdens de zwangerschap spelen een belangrijke rol in de harmonieuze ontwikkeling van de foetus en de pasgeboren baby. Sommige vrouwen hebben tijdens de zwangerschap erg veel zin in zoet eten. Soms is die hunkering naar zoet maar moeilijk onder controle te houden. Als je naar fruit grijpt als tussendoortje, is er niet zoveel aan de hand. Maar vet en zoet eten laat je beter staan, om te voorkomen dat je te veel aankomt tijdens de zwangerschap. Het advies van een diëtist(e) is in dit opzicht erg nuttig.

Lees hier hoe je suikerarm én lekker kunt eten.

Wat is zwangerschapsdiabetes?

Deze aandoening wordt ook wel zwangerschapssuiker genoemd. Bij zwangerschapsdiabetes stijgt de bloedsuikerspiegel tegen het einde van het tweede en derde trimester. De aandoening is meestal van voorbijgaande aard en verdwijnt doorgaans na de bevalling. Vrouwen die tijdens de zwangerschap deze aandoening ontwikkelen, lopen wel meer kans om later in het leven type 2-diabetes te krijgen. Bij zwangerschapsdiabetes is het extra belangrijk om goed te letten op toegevoegde suikers. Gevarieerde eten en regelmatig bewegen zijn de beste manieren om zwangerschaps-diabetes te voorkomen.

Lees ook: Mag je zoetstoffen gebruiken tijdens de zwangerschap?

De eerste levensmaanden

Moedermelk is uiteraard de beste keuze voor een pasgeboren baby. De WHO raadt aan om tijdens de eerste 6 levensmaanden uitsluitend borstvoeding te geven. Wanneer borstvoeding niet mogelijk of gewenst is, is speciale flesvoeding voor zuigelingen het enige alternatief. Alle pasgeboren baby’s hebben van nature een voorkeur voor zoete smaken. Dat vinden ze lekker. Jonge kinderen doe je dan ook gemakkelijk plezier met zoetigheid. Maar ook hier geldt: wees voorzichtig! Te veel suiker kan ervoor zorgen dat je kind te zwaar wordt. Het is beter om al vanaf de eerste levensmaanden te letten op toegevoegde suikers.

Lees ook: Waarom zijn we gek op zoet?

Meer informatie over de Week van de Diëtist!

Minder suiker: mythes over lightdranken

Minder suiker consumeren is een prima voornemen. Maar wat drink je dan? Uiteraard water, maar hoe zat het ook alweer met light- en zerodranken? Vijf redenen waarom er nog steeds zo veel hardnekkige mythes bestaan over light- en zerodranken.

Januari staat gelijk met goede voornemens. ‘Evenwichtiger eten’ en ‘meer sporten’ prijken steevast bovenaan op de lijstjes met wat we anders willen doen in het nieuwe jaar. Een goede gelegenheid om water de plaats te geven die het verdient. Om minder gesuikerd te drinken en toch te blijven genieten van die lekkere zoete smaak, zijn er ook light- en zerodranken, die in de meeste gevallen geen toegevoegde suikers bevatten. We horen en lezen echter van alles over die dranken, en veel mensen vragen zich af of ze niet ongezond zijn. Dat is namelijk wat pseudowetenschappelijke bronnen suggereren. Ze gaan in tegen het advies van officiële wetenschappelijke instanties en houden zo bepaalde mythes over deze dranken in stand. Aaron E. Carroll, professor kindergeneeskunde en researcher, schrijft veel over wetenschappelijk onderzoek. Hij is de auteur van The Bad Food Bible en liet zich uit over het thema in de New York Times. Hij noemde vijf redenen waarom de mythes over light- en zerodranken nog lang niet zijn uitgeroeid.

Lees ook: De 3 grootste mythes over laagcalorische zoetstoffen

De mythe van ‘natuurlijk’

De eerste reden die Aaron E. Carroll aanhaalt in de New York Times: de perceptie dat alles wat kunstmatig is, slecht is. De term ‘kunstmatige zoetstof’ klinkt al chemisch in de oren. Maar uiteindelijk is alles chemisch, zelfs diwaterstofmonoxide, een andere benaming voor … water! Sommige ingrediënten bestaan in de natuur, andere worden gemaakt, wat nog niet betekent dat het ene beter is dan het andere.

Bekijk onze infografiek: Natuurlijk of kunstmatig: welke stof is het meest betrouwbaar?

Tweede reden: in een tijd waarin we steeds meer met gezondheid bezig zijn, worden frisdranken van welk type ook in bepaalde milieus gestigmatiseerd. Het klopt dat frisdranken niet essentieel zijn om in leven te blijven. Maar we eten en drinken ook heel wat andere dingen die niet levensnoodzakelijk zijn: we hebben geen chocolade of ijsjes nodig, maar we eten ze toch, puur en alleen voor ons plezier. Alleen blijft het voor frisdranken, net zoals voor alle andere niet-levensnoodzakelijke voedingsmiddelen, belangrijk om ze met mate te consumeren.

Onderzoekers onder druk

Derde reden: wetenschappers moeten publiceren om hun baan te behouden! Als onderzoeker getuigt professor Carroll van de grote druk op wetenschappelijk onderzoek: je moet financiële middelen vinden én je moet publiceren. Hij legt uit dat de eenvoudigste oplossing is om een groot aantal gegevens te nemen en een analyse te publiceren die een correlatie aantoont tussen bepaalde factoren en bepaalde resultaten. Dat leidt tot bevindingen van het type ‘iedereen is uitgedroogd en we moeten water drinken’, ‘koffie heeft invloed op onze gezondheid’ enz. Zolang de wetenschapscultuur productie als maatstaf voor succes vereist, zullen dergelijke studies blijven verschijnen. En omdat ook de media moeten publiceren om te overleven – en thema’s rond voeding en gezondheid liggen nu eenmaal goed in de markt – zullen we artikels blijven lezen over hoe we dood zullen gaan aan light- en zerodranken, aldus Carroll.

Vierde reden: in onderzoek moet je een groot aantal gegevens analyseren. Dat is niet alleen veel werk, de gegevens aankopen is ook heel duur, legt Carroll uit. Als gevolg daarvan zitten de grote databanken geconcentreerd bij een paar prestigieuze universiteiten, die daarmee onderzoekers aantrekken om nog grotere en recentere datasets te maken, en de media lokken. Voor die media is geloofwaardigheid niet gebaseerd op de waarde van het onderzoek, maar op het prestige van de universiteit.

Vijfde reden: observationele studies hebben beperkingen die mensen niet inzien. Je kunt met deze studies associaties duidelijk maken, maar geen oorzakelijke verbanden leggen. Zo zijn mensen die light- en zerodranken consumeren, misschien meer bekommerd om hun gewicht of gezondheid. Een hartaanval of een ander gezondheidsprobleem kunnen er bijvoorbeeld toe hebben geleid dat ze minder suiker zijn gaan drinken, en niet andersom!

Dit alles verklaart volgens de onderzoeker waarom de cyclus van studies en artikelen over dit thema altijd meer angst creëert dan nodig.

Lees ook: Wetenschappelijke studies: hoe moet je de resultaten interpreteren?

Referentie: gebaseerd op een artikel van Aaron E. Carroll, gepubliceerd in de New York Times op 14 oktober 2019.

Granité van appel

Hoe bereid je makkelijk een granité met appel zonder toegevoegde suikers, noch ijsmachine? Niets is eenvoudiger met dit recept van onze blogster, Sophie Charlier van Tomate Cerise.

Granité vindt zijn oorsprong in Zuid-Italië, meer bepaald in Sicilië, en staat op de grens tussen sorbet en crushed ice. Granité kan gemakkelijk bereid worden zonder ijsmachine en met alle soorten fruit. Van dit zeer lichte recept kan je dan ook het ganse jaar genieten!

Ingrediënten (6 porties)

  • 450 g appel
  • 450 ml water
  • 4 el. citroensap
  • 5 g sucralosepoeder
  • Voor de afwerking : 1 groene appel + verse munt

Bereiding

  • Schil de appels en snij in partjes.
  • Doe de stukjes appel, het water,het citroensap en het sucralosepoeder in een blender.
  • Mix alles goed samen tot een gladde massa.
  • Giet het mengsel in een schotel en zet in de diepvries gedurende 2 uur. 
  • Haal de schotel uit de diepvries en schraap de kristallen van de granité met een vork los. 
  • Zet de granité weer in de diepvries gedurende 1 uur.
  • Schraap de kristallen weer los vlak voor het opdienen en werk af met enkele stukjes appel en verse munt.

Tip

Het soort appel zal de smaak van je granité bepalen. Hier stellen we voor om twee soorten appel te gebruiken: granny voor zijn zure smaak en jonagold voor zijn heerlijke geur.

Energiewaarde per portie = 41 kcal

8.3 g minder suiker per portie (t.o.v. een gesuikderde versie)

Download het recept hier!

Diabetes blijft zich uitbreiden, maar is nog onbekend

Terwijl de diabetescijfers nooit eerder zo alarmerend waren, blijkt uit een onderzoek op initiatief van de Diabetes Liga dat mensen nog altijd tamelijk weinig weten over de ziekte.

Uit de meest recente Gezondheidsenquête uitgevoerd door Sciensano (1) blijkt de omvang van de situatie voor diabetes in België: maar liefst 5,9% van de bevolking van 15 jaar en ouder lijdt aan diabetes – 6,6% in het Waals Gewest, 5,9% in het Brussels Gewest en 5,5% in het Vlaams Gewest. Ook tussen 2017 en 2018 bleef de ziekte zich uitbreiden, vooral als gevolg van de vergrijzing van de bevolking. Maar wat is diabetes nu precies?

Lees ook: Mag ik als diabetespatiënt fruit eten?

Soorten diabetes

Er zijn drie verschillende types diabetes, waarvan type 2 verreweg de meest voorkomende variant is.

  • Diabetes type 1: goed voor ongeveer 10% van alle diabetesgevallen. Deze vorm is een auto-immuunziekte, die meestal optreedt in de kinderjaren en moet worden behandeld met insuline-injecties.
  • Diabetes type 2: goed voor 85 tot 90% van de diabetesgevallen. Deze vorm treedt pas op latere leeftijd op – hoewel dat steeds vroeger gebeurt – en is grotendeels het gevolg van een onevenwichtige voeding en te weinig lichaamsbeweging.
  • Zwangerschapsdiabetes: zoals de naam al aangeeft, komt deze variant voor tijdens de zwangerschap bij vrouwen die voordien geen diabetes hadden. Meestal verdwijnen de symptomen aan het einde van de zwangerschap, maar het leidt wel tot een verhoogd risico op type 2-diabetes op latere leeftijd.

Lees ook: Hoe voorkom je type 2-diabetes?

Kennis over diabetes: slechte gemiddelde score van 4,9 op 10

Ter gelegenheid van de 29e Werelddiabetesdag op 14 november liet de Vlaamse Diabetes Liga een enquête uitvoeren rond de kennis over diabetes bij de Vlaamse bevolking (2). Het onderzoek werd uitgevoerd door iVOX bij duizend Vlamingen en bracht de volgende punten aan het licht:

  • 3 op de 10 personen geven aan niet te weten wat ‘diabetes’ echt betekent.
  • Slechts 6 op de 10 personen weten dat het om een chronische ziekte gaat.
  • De kennis over diabetes haalt een gemiddelde score van 4,9 op 10.
  • Zelfs mensen die met diabetes te maken krijgen scoren amper beter dan het gemiddelde: 5,4 op 10.

Wat is de belangrijkste oorzaak van type 2-diabetes?

Volgens de enquête zien 4 op de 10 mensen suiker als belangrijke boosdoener. In werkelijkheid is niet zozeer de suiker een probleem bij type 2-diabetes, maar wel de overtollige energie uit energierijke voedingsproducten (waar suiker een aandeel in kan hebben) in vergelijking met de energiebehoefte (die vermindert door een zittende levensstijl).

Tot slot denkt 1 op de 2 personen dat diabetes wordt behandeld met een restrictief dieet, terwijl in werkelijkheid de aanbeveling luidt: eet gezond en evenwichtig – en beperk uiteraard de toegevoegde suikers – en beoefen een aangepaste, maar regelmatige vorm van lichaamsbeweging.

Test je kennis over diabetes met de mythemeter die werd ontwikkeld door de Diabetes Liga.

Referenties:

  1. Gezondheidsenquête 2018. Sciensano 2019. https://his.wiv-isp.be/nl/SitePages/Volledige_rapporten_2018.aspx
  2. Diabetes Liga. Persbericht van 29 oktober 2019.

Vragen over diabetes? Is een gezond gewicht een uitdaging? Of gewoon op zoek naar inspiratie om minder suiker te consumeren?