DOE DE TEST!

Feestelijke spritzer met granaatappel

Eindejaarsfeesten vieren zonder alcohol noch toegevoegde suikers : probeer eens deze verfrissende mocktail van onze blogster Ellen van Kokerellen.

Ingrediënten (voor 4 personen) 

  • 1 granaatappel* 
  • 1 limoen 
  • 2 kl stevia in kristalpoeder 
  • 750 ml bruiswater 
  • 4 takjes rozemarijn 

* kan vervangen worden door 150 ml granaatappelsap (puur)

Bereiding 

  • Snij de granaatappel doormidden en verwijder de pitjes door de helft met de gesneden kant naar onderen in je hand te nemen en op de bolle kant te slaan met een houten lepel. 
  • Verzamel het sap en de pitjes in een maatbeker en blend met de staafmixer tot een gladde massa. 
  • Giet het mengsel door een fijne zeef of een schone theedoek.  
  • Pers de limoen bij het granaatappelsap en voeg ook de stevia toe. Meng goed. 
  • Verdeel wat ijsblokjes over feestelijke glazen en verdeel het granaatappelsap erover. Vul verder aan met het bruiswater. Werk af met een takje rozemarijn. 

Energiewaarde per portie = 37 kcal 

4 g minder suiker per portie (t.o.v. een gesuikerde versie) 

Diabetes: hoe zit dat nu met natuurlijke suikers?

Agavesiroop, dadelstroop, kokossuiker, berkensuiker … Zijn trendy suikers een goed alternatief voor witte suiker?
Een stand van zaken met diëtiste en docente Marie-Noëlle Pirnay (UPDLF).

Evenwichtig en minder zoet eten is positief voor alle gezinsleden, jong of oud, diabeticus of niet. Maar waardoor vervang je die geraffineerde witte suiker in je voeding? Tegenwoordig zijn er talloze alternatieven voor suiker verkrijgbaar die erg populair zijn: de zogenaamde natuurlijke ‘trendy’ suikers. Zijn ze een slimme truc om minder suiker te eten? Zijn ze echt gezonder? Voor een antwoord kloppen we aan bij diëtiste en docente Marie-Noëlle Pirnay, die dit onderwerp besprak in een presentatie over trendy suikers en zoetstoffen op een studiedag van de Franstalige Beroepsvereniging van Diëtisten (UPDLF).

Meer informatie over minder suiker

Kokossuiker, agavesiroop, rapadura … trendy suikers

SuikersHerkomstSamenstellingEigenschappenSuikergehalteGlycemische index
AgavesiroopBlauwe agavevooral fructoseZou bevorderlijk zijn voor hart- en vaatziekten 76%Laag
Rapadura, panela, muscovado, jaggery, gur Suikerriet vooral sacharose, beetje fructose Bevatten ondanks alles weinig vitaminen en mineralen 95%Gemiddeld
Kokossuiker Extract van kokosbloesemsap vooral sacharoseSpecifieke smaak, populair in gebak 95%Laag
Dadelstroop Vrucht van de dadelpalm Fructose, glucoseDe vezels gaan verloren tijdens de bereiding 75%Gemiddeld
BruinerijststroopGefermenteerde bruine rijst + gerst Maltose, glucoseDe snelle opname van glucose en de langzame opname van maltose zijn een pluspunt voor sporters 65 à 75%Hoog
Ahornsiroop Stam van de esdoornvooral sacharose Koel bewaren95%Gemiddeld
HoningBijen (bloemen)Fructose, glucose, sacharoseOpgelet voor namaakhoning 75 à 80%Laag voor vloeibare honing, hoog voor vaste honing

Download hier onze infografiek over trendy suikers!

Natuurlijke suikers behoren tot de toegevoegde suikers

Deze trendy suikers hebben een uiteenlopende oorsprong en zijn dan wel populair, zegt Pirnay, maar we mogen niet uit het oog verliezen dat het nog altijd suikers blijven. Ze vallen onder de toegevoegde suikers en je moet het gebruik ervan dus beperken. Op zich zijn ze niet gezonder. Bij taart en ander gebak is een goede tip om de hoeveelheid suiker in het recept met een derde te verminderen. Het streefdoel is om niet meer dan 10% van de totale energie-inname in de vorm van toegevoegde suikers te eten (wat overeenkomt met 50 gram suiker voor 2000 kcal). Wie de zoete smaak wil behouden zonder een hoog suikergehalte en een grote energie-inname, kan laagcalorische zoetstoffen gebruiken. Zowel de oudere varianten, zoals cyclamaat, aspartaam en acesulfaam-K, als de recentere versies, zoals stevia-extract en sucralose, zijn een goede optie om je te helpen die limiet voor toegevoegde suikers te halen, besluit de diëtiste.

Lees ook: Suiker of suikers, wat is het verschil?

Ref: M.N. Pirnay, Trendy suikers en zoetstoffen. 16e Studiedag van de UPDLF, Ottignies, 11 oktober 2019.

Tiramisu met chocolade & speculaas

Een tiramisu-recept met echte chocolade en speculaas: geen nood aan toegevoegde suiker om ervan te genieten!

Ingrediënten (voor 8 porties)

  • 300 g mascarpone 
  • 100 g room 
  • 40 g zoetstof op basis van tagatose (traditioneel recept = 80 g suiker)
  • 80 g pure chocolade 
  • 3 eieren 
  • 100 g speculaas 
  • 150 ml koffie 

Bereiding

  • Bereid de koffie en laat afkoelen in een kommetje.   
  • Doe de room in een pannetje en breng aan de kook. Draai het vuur uit zodra de room kookt.
  • Breek de pure chocolade in stukjes en doe bij de room. Laat 2 minuten staan en roer goed door tot een egaal geheel.  Chocolade kan je ook met de room in de microgolfoven laten smelten.
  • Scheid het eiwit en eigeel van de eieren. Voeg dan één voor één het eigeel bij de chocolade. Meng met een garde om een glad mengsel te krijgen. 
  • Doe de mascarpone in een kom met de zoetstof op basis van tagatose en mix goed. Voeg het chocolademengsel toe en schep alles goed om. 
  • Klop de eiwitten op tot stijve pieken en schep voorzichtig onder het mengsel om het luchtig te houden. 
  • Doop de speculaas in koffie en leg ze op de bodem van elk serveerglaasje.
  • Schep hierop wat van het mascarponemengsel. Zet voor minimaal 4 uur in de koelkast.   
  • Werk af met geraspte chocolade of hagelslag.

Energiewaarde per portie = 301 kcal

7 g minder suiker (t.o.v. gesuikerde versie)

Download hier het recept van de tiramisu met chocolade en speculaas

Gezondheid van de Belgen: één op de twee volwassenen is te zwaar

Minder tabak en alcohol, maar steeds meer overgewicht: dat is de conclusie van de Gezondheidsenquête 2018. In het kielzog daarvan zijn nieuwe voedingsaanbevelingen geformuleerd, die oproepen tot meer plantaardige voeding en minder suikerhoudende dranken.

De resultaten van de Gezondheidsenquête 2018, uitgevoerd door Sciensano, zijn bekend. Het goede nieuws? Het percentage rokers in de populatie van 15-jarigen neemt al sinds 2001 af en is gezakt tot 19,4% − nog steeds problematisch weliswaar. Voor alcohol geldt dezelfde trend: hoewel 76,6% van de populatie van 15 jaar en ouder alcohol drinkt, daalt het aantal dagelijkse drinkers. Wel doet 1 op de 5 jongeren aan ‘bingedrinking’ − dat betekent minstens 4 glazen drinken in minder dan twee uur voor vrouwen en 6 glazen voor mannen.

De gegevens uit de nieuwste Voedselconsumptiepeiling van Sciensano werden in 2024 gepubliceerd: ze bevestigen dat gemiddeld één op de twee personen vanaf 3 jaar met overgewicht kampt.

Lees ook: Helft van de Belgen kampt met overgewicht

Minder suikers

Naar aanleiding van de Gezondheidsenquête publiceerde de Hoge Gezondheidsraad zijn voedingsaanbevelingen voor België. Deze aanbevelingen zijn gerangschikt in volgorde van belangrijkheid voor de gezondheid. De 5 belangrijkste aanbevelingen kregen een nieuwe vormgeving in de zogenaamde Voedingstak, die adviseert om meer volkorengranen, fruit en groenten, peulvruchten, noten en zaden te eten, en het zoutgebruik te beperken.

Fruittaart

Sophie Charlier van Tomate-Cerise herontdekt het recept van de fruittaart van haar grootmoeder! Een klassieker met een ouderwets smaakje…

Ingrediënten (voor 8 porties) 

Voor het deeg

  • 250 g bloem
  • 150 g boter op kamertemperatuur
  • 10 g poeder op basis van stevia
  • 1 ei

Voor het garnituur  

  • 1 blik ananas (340 g uitgelekt), pruimen, peer, druiven, naar keuze
  • 100 g slagroom 
  • 1 ei 
  • 25 g zoetstof op basis van agavesiroop en stevia 

Bereiding

  • Start met het deeg door alle ingrediënten samen te mengen. Indien mogelijk, laat het deeg eerst 30 minuten rijzen in de koelkast (ingepakt in vershoudfolie). 
  • Rol het deeg uit alvorens de bakvorm ermee te bekleden. Schik het fruit op het deeg.  
  • Bereid de topping door het ei te mengen met de zoetstof en de room. Giet dit mengsel over het fruit.  
  • Zet gedurende 30 minuten in een voorverwarmde oven op 200°C. 

Energiewaarde per portie = 352 kcal

23 g minder suiker per portie (t.o.v. gesuikerde versie) 

Download hier het recept van de fruittaart

Fruitsangria 0% alcohol

Ontdek deze fruitige en alcoholvrije sangria zonder toegevoegde suikers. Een boost aan vitaliteit voorgesteld door onze foodie, Everyday Marta.

Ingrediënten (voor 6 personen)

  • 200 ml vers geperst sinaasappelsap
  • 200 ml spuitwater
  • 400 ml ongezoet veenbessensap
  • 2 el sucralose kristalkorrel (= 2 el suiker)
  • sap van 1 limoen
  • 1 sinaasappel
  • 1 appel
  • 6 aardbeien

Bereiding

  • Doe sinaasappelsap, spuitwater en ongezoet veenbessensap in een glazen kan.
  • Voeg de sucralose toe.
  • Was het fruit en snij het in kleine partjes, maar schil het niet.
  • Voeg het fruit en limoensap toe aan de glazen kan.
  • Meng alles met een lange houten lepel.
  • Laat de sangria minstens 4 uur in de koelkast vóór gebruik.

Energiewaarde per glas : 70 kcal 

5 g minder suiker (t.o.v. een gesuikerde versie) 

Download hier het recept!

Geen risico op diabetes met lightdranken

Uit deze studie bij een populatie met hoge consumptie van suikervrije lightdranken en laagcalorische zoetstoffen blijkt geen enkel verband met het risico op diabetes.

Laagcalorische zoetstoffen verhogen de bloedsuikerspiegel niet en bevatten nauwelijks calorieën. Toch suggereren bepaalde onderzoeken dat ze de ontwikkeling van type 2-diabetes in de hand kunnen werken. Deze onderzoeken zijn gebaseerd op waarnemingen, zoals het feit dat personen die laagcalorische zoetstoffen gebruiken, vaker aan diabetes lijden. Dat is natuurlijk lang niet voldoende om een oorzakelijk verband te leggen tussen de consumptie van laagcalorische zoetstoffen en diabetes – ook al lijken bepaalde media die suggestie te willen wekken. Bovendien hoeft het niet te verbazen dat net personen die hun suikerinname onder controle willen houden of minder calorieën willen eten, vaker suiker en suikerhoudende voedingsmiddelen vervangen door laagcalorische zoetstoffen.

Lees ook: Niet alle studies zijn evenwaardig!

Amerikaanse indianenvolkeren 8 jaar lang gevolgd

Deze nieuwe studie is vooral interessant omdat ze gebeurde bij een populatie waar obesitas erg vaak voorkomt en de consumptie van laagcalorische zoetstoffen hoog ligt: de Noord-Amerikaanse indianenvolkeren. De 1359 deelnemers aan de studie maken ook deel uit van de cohort ‘Strong Heart Family Study’. Deze studie gaat na wat de risicofactoren zijn voor hart- en vaatziekten en andere gerelateerde gezondheidsproblemen bij Amerikaanse indianenvolkeren.

Bij het begin van de studie leed geen van de deelnemers aan diabetes en hart- en vaatziekten. De proefpersonen werden 8 jaar lang gevolgd. Daarna werd de balans opgemaakt. Nadat de deelnemers 12 uur gevast hadden, werden hun bloedglucose- en insulinegehaltes meermaals gemeten. Om de consumptie van laagcalorische zoetstoffen en lightdranken te beoordelen, gebruikten de onderzoekers een vragenlijst die peilde naar de voedingsfrequentie. Daarnaast werd tijdens de onderzoeken gebruikgemaakt van aanvullende vragenlijsten. .

Wat bedoelen we eigenlijk als we zeggen dat een drank ‘light’, ‘zero’ of ‘suikervrij’ is?

Geen verband tussen lightdranken, zoetstoffen en diabetes

Uit de voedingsenquêtes blijkt dat 40% van de populatie aangaf regelmatig lightdranken te consumeren. 41% van de respondenten gebruikte laagcalorische zoetstoffen om dranken te zoeten. Op het einde van de 8 jaar durende follow-up hadden zich 98 gevallen van diabetes voorgedaan. De resultaten, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift European Journal of Clinical Nutrition, zijn duidelijk: na correctie voor verschillende verstorende factoren kon er geen significant verband worden aangetoond tussen enerzijds de consumptie van lightdranken en laagcalorische zoetstoffen en anderzijds het insuline- en glucosegehalte na het vasteninterval en het optreden van diabetes.

De auteurs concluderen dat lightdranken en laagcalorische zoetstoffen geen van beide geassocieerd zijn met het risico op diabetes, zelfs als ze in aanzienlijke hoeveelheden worden geconsumeerd. Deze gegevens stemmen perfect overeen met het advies van de instanties voor de beoordeling van de voedselveiligheid. Ook zij zijn van mening dat de consumptie van laagcalorische zoetstoffen (indien niet hoger dan de ADI) volkomen veilig is en niet in verband kan worden gebracht met het risico op diabetes.

Ligt mijn zoetstofinname hoger dan de aanvaardbare dagelijkse inname? Doe de test!

Referenties:

Jensen P N et al. Eur J Clin Nutr. Published 28 June 2019.

Diabetes: goede gewoontes voor het hele gezin

In 2018 en 2019 staat Werelddiabetesdag in het teken van het gezin. Zo wil men eraan herinneren dat het aanbevolen en optimale voedingspatroon van een diabetespatiënt gunstig kan zijn voor het hele gezin.

‘Diabetes belangt alle gezinnen aan.’ Dat is het leidmotief van de volgende Werelddiabetesdag, die de Internationale Diabetesfederatie jaarlijks organiseert op 14 november. Diabetes type 2 kent een explosieve groei, die voornamelijk te wijten is aan de al even explosieve toename van overgewicht. Overgewicht is immers de belangrijkste risicofactor voor diabetes type 2. Een gezonde levensstijl zou liefst 80% van de gevallen kunnen voorkomen. Beter eten en meer bewegen is de boodschap: twee zaken die belangrijk zijn voor het hele gezin!

10 voedingsdoelen voor het hele gezin

De voedingsdoelen voor diabetes type 2-patiënten hebben ook een gunstig effect voor de andere gezinsleden. Een van de belangrijkste doelen is namelijk het beperken van toegevoegde suikers. Laagcalorische zoetstoffen zorgen voor het behoud van een zoete smaak, zonder de klassieke toegevoegde suikers en calorieën. Beter eten betekent echter ook dat we meer moeten eten van bepaalde voedingsmiddelen met een interessant voedingsprofiel:

  • groenten en fruit
  • volkorengranen
  • noten en zaden
  • peulvruchten

Wat drank betreft, is het belangrijk om voornamelijk water en ongesuikerde dranken te drinken. Ten slotte is ook de context van de maaltijd van belang: het eten zelf voorbereiden, ongestoord (zonder schermen) en zonder haast samen aan tafel eten en daarbij het voedsel goed kauwen… Zo kan je je maaltijd beter evalueren en ervan genieten en voel je bovendien beter of je verzadigd bent!

Ontdek hier de infografiek ‘Diabetes & gezin’ met 10 voedingsdoelen!

Een woordje uitleg van Frederik Muylle, Manager Informatie bij de Diabetes Liga

“Uit onze recente ledenenquête blijkt dat naasten en gezinsleden een enorme bron van steun zijn voor veel personen met diabetes. Meedoen met een gezonde levensstijl, zoals samen actief zijn en gezond eten, speelt hierin een niet te onderschatten rol.“

Voor meer informatie over diabetes, surf naar www.diabetes.be of neem contact met de gratis Diabetes Infolijn (0800/96.333 of infolijn@diabetes.be).

Meer informatie over de Werelddiabetesdag: https://www.worlddiabetesday.org/

Doe de test: is mijn zoetstoffenconsumptie veilig?

Hoeveel voedingsproducten met zoetstoffen mag ik dagelijks consumeren? Heel eenvoudig: doe de test! Deze exclusieve tool geeft een reëel beeld van je veiligheidsniveau op basis van de levensmiddelen die je dagelijks consumeert, met duidelijke vermelding van het type product en het merk.

Doe de test evalueert als enige tool de werkelijke inname van zoetstoffen

Het is niet eenvoudig om te weten hoeveel zoetstoffen levensmiddelen werkelijk bevatten. De fabrikant is immers niet verplicht is om die informatie op het etiket te vermelden. Dat de hoeveelheid zoetstof die je veilig kunt consumeren verschilt per zoetstof en afhankelijk is van je lichaamsgewicht, maakt het nog ingewikkelder. Eerdere simulaties waren gebaseerd op het toegestane maximumgehalte in producten, wat echter geen weergave van de werkelijkheid was. Net daarom is de Doe de test zo interessant. Het resultaat van de tool stemt overeen met ieders werkelijke consumptie. De test is ontwikkeld met de wetenschappelijke steun van de vzw Nubel (Nutriënten België), de beheerder van de Belgische Voedingsmiddelentabel (www.internubel.be). In 2015 gaf die vereniging opdracht aan het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (ondertussen Sciensano) om de belangrijkste bronnen van zoetstoffen in België te analyseren. Die gegevens vormen de basis voor de evaluatie van je consumptie door de Zoetstoffentest.

Hoe werkt de Zoetstoffentest?

Met de Doe de test controleer je of jouw consumptie van producten met zoetstoffen (producten die zelf ook meerdere zoetstoffen kunnen bevatten) veilig is. Dat wil zeggen: niet hoger dan de ADI of Aanvaardbare Dagelijkse Inname. De berekening van de Zoetstoffentest gebeurt op basis van je lichaamsgewicht en geldt voor zowel volwassenen als kinderen. Omdat kinderen een lager gewicht hebben dan volwassenen, zullen zij sneller een waarde bereiken die de ADI benadert. Ook diabetici zullen soms een vrij grote hoeveelheid zoetstoffen gebruiken. Bedenk echter dat de ADI geen toxiciteitsdrempel is, maar een veiligheidsgrens op lange termijn. Het is de hoeveelheid van een stof die je levenslang dagelijks kunt consumeren zonder enig risico op gezondheidsproblemen. Deze hoeveelheid verschilt per zoetstof en is afhankelijk van je lichaamsgewicht. Hoe werkt het? Voeg gewoon de producten toe die je tijdens de dag hebt gegeten of gedronken. De tool zal automatisch bepalen om welke zoetstoffen het gaat en het percentage van de ADI weergeven dat je die dag hebt bereikt met het door jou geconsumeerde volume.

Doe nu de test!

ADI: voor een veilig gebruik

De maximale hoeveelheid van een zoetstof die dagelijks in alle veiligheid kan worden geconsumeerd, wordt aangeduid met de ADI of Aanvaardbare Dagelijkse Inname. Deze waarde varieert naargelang het type zoetstof en het lichaamsgewicht.

Lees meer

De beste diëten voor 2019

Het mediterrane eetpatroon is uitgeroepen tot ‘Beste dieet 2019’, gevolgd door het DASH-dieet en flexitarisch dieet. Ketogeen dieet een van de slechtste.

Elk jaar in januari publiceert U.S. News & World Report Diet een ranglijst van beste diëten. Die lijst is samengesteld met de hulp van een panel voedingsdeskundigen, diëtisten en artsen die gespecialiseerd zijn in diabetes, hartgezondheid en gewichtsverlies. Elke expert moest 41 diëten evalueren op zeven verschillende aspecten: is het dieet gemakkelijk te volgen, beschermt het tegen chronische ziekten, hoe waarschijnlijk is het dat personen die het dieet volgen, daadwerkelijk afvallen, het dieet blijven volhouden enz.

DASH-dieet van de troon gestoten

Jarenlang prijkte het DASH-dieet bovenaan in dit klassement. Zoals de volledige naam al doet vermoeden – Dietary Approach to Stopping Hypertension – werd dit dieet oorspronkelijk ontwikkeld om hoge bloeddruk te bestrijden. Het dieet toonde aan dat meer fruit en groenten, volkorengranen, noten en zaden en magere zuivelproducten eten, veel doeltreffender is om de bloeddruk onder controle te houden dan alleen op de zoutconsumptie focussen. In de loop der jaren bleek het DASH-dieet bovendien in veel opzichten gunstig om chronische ziekten te voorkomen, onder meer in de strijd tegen obesitas.

Mediterraan eetpatroon op nummer één

Het mediterrane eetpatroon staat al vele jaren bekend als gezond. Het heeft verschillende elementen gemeen met het DASH-dieet, zoals een grote hoeveelheid groenten en fruit, en de voorkeur voor gevogelte en vis in plaats van rood vlees. Typisch is het gebruik van olijfolie als enige bron van vetten. Bovendien gaat een mediterrane voeding niet gepaard met frustratie: lekker genieten van eten is toegestaan. Dit eetpatroon werd al uitgebreid bestudeerd. Dat het nu de eerste plaats heeft weten te veroveren, is hoogst waarschijnlijk een gevolg van recente studies die suggereren dat het de levensduur kan verlengen en chronische ziekten kan verminderen.

Op de derde plaats volgt een ‘flexitarische’ voeding, de naam voor een hoofdzakelijk vegetarisch eetpatroon waarin af en toe nog plaats is voor vlees, gevogelte en vis. Ook dit eetpatroon is gemakkelijk te implementeren en op lange termijn vol te houden.

Ketogeen dieet afgestraft

Het ketogeen dieet, dat alle koolhydraatbronnen schrapt (zetmeelhouders, fruit, toegevoegde suikers …), wordt vaak voorgesteld als dé drastische oplossing om snel af te vallen. Wetenschappers maken zich echter al lang zorgen om de effecten op lange termijn, zowel op het gewicht als op de gezondheid in het algemeen. Wellicht door een gebrek aan overtuigende gegevens eindigt een ketogeen dieet als het Whole30 Diet – alle soja, zuivel, granen, alcohol, peulvruchten en toegevoegde suikers schrappen gedurende dertig dagen – zo laag: het strandt op de 38e plaats van de 41.

Rian van Schaik, voorzitter van de Vlaamse Beroepsvereniging van Diëtisten vult aan: “ als je minder  wil wegen en gezonder leven, kun je het groots zien en een crash dieet volgen, maar dat hou je niet vol, is niet gezond en je komt weer aan. Het gaat er bij afvallen om dat je structureel wat minder eet dan je verbruikt. Kies bij voorkeur vezelrijk of volkoren en eet meer groente en fruit. Eet rustig, neem de tijd om te eten. Kies wat vaker plantaardig, varieer en eet niet te veel, dat is ook beter voor het milieu, én beweeg voldoende. Maak dat tot een vaste gewoonte en geniet ervan. Heb je daar hulp bij nodig? Raadpleeg de diëtist.”

Tijdens de Week van de Diëtist is onze slogan: (50%) Extra gezondheid- en levenskwaliteit door deskundig advies van de diëtist. Want Leefstijlinterventies kunnen de risico’s op het ontwikkelen van het metabool syndroom verminderen (een combinatie van type 2 diabetes, hypertensie, dyslipidemie, obesitas, …) en dat levert meer gezonde(re) jaren op”.

Click hier voor de volledige versie van het rapport!

Meer informatie over het beroep van diëtist hier!

Download hier de infografiek over beste diëten 2019!

Vragen over diabetes? Is een gezond gewicht een uitdaging? Of gewoon op zoek naar inspiratie om minder suiker te consumeren?