Diabetes type 2 is een wereldwijde uitdaging. De voornaamste reden kennen we: overgewicht en/of obesitas. Dat betekent eigenlijk dat diabetes grotendeels te vermijden is als we de ophoping van overtollige kilo’s kunnen voorkomen. Diabetes krijg je immers niet plots, er gaat een periode aan vooraf die we ‘prediabetes’ noemen. Zelfs als iemand al diabetes heeft, kan een aangepast voedingspatroon de ziekte echter positief beïnvloeden.

De American Diabetes Association (ADA) heeft een nieuwe consensus gepubliceerd voor de behandeling van volwassenen met diabetes of prediabetes via voeding, en omschrijft daarin haar voedingsaanbevelingen. Centrale elementen daarbij zijn:

• een gezond eetpatroon aannemen dat de bloedsuikerspiegel onder controle houdt (de suikers vervangen door laagcalorische zoetstoffen vergemakkelijkt deze doelstelling);
• een streefgewicht halen en behouden;
• bijwerkingen voorkomen of vertragen.

Lees ook: Wat is een gezond gewicht?

Welk anti-diabetesdieet? Wat het beste bij je past!

De allereerste diëten voor diabetici bevatten vroeger zo goed als geen koolhydraten (producten met zetmeel, suikers, zoetwaren en fruit waren uit den boze). Vandaag raadt men eerder een eetpatroon met weinig vetten en veel koolhydraten aan, met andere woorden: een evenwichtig dieet dat ook aan niet-patiënten zou worden aangeraden.

Toch blijft de ideale verhouding tussen koolhydraten, vetten en eiwitten een discussiepunt en bestaan er zeer uiteenlopende diëten, met twee extremen: enerzijds de koolhydraatarme en vetrijke diëten van het Atkins-genre en anderzijds de vetarme en koolhydraatrijke versies, waaraan gezondheidsinstanties doorgaans de voorkeur geven.

In haar nieuwe richtlijnen benadrukt de ADA dat er geen algemene regel is voor de ‘ideale’ verhouding tussen vetten, koolhydraten en eiwitten, zowel bij vastgestelde diabetes als om de ziekte te voorkomen. De ADA bekeek verschillende diëten, waaronder het mediterrane dieet, koolhydraat- of vetarme diëten enz. en concludeerde dat geen van deze eetpatronen boven de andere uitstijgt. De instantie blijft dus vrij flexibel en benadrukt dat voedingsadviezen erg persoonlijk zijn, en dat men rekening moet houden met persoonlijke voorkeuren. Bij overgewicht is het vooral belangrijk om de grootte van de porties en de inname van toegevoegde suikers en geraffineerd zetmeel (zoals producten op basis van witte bloem) te beperken, en de voorkeur te geven aan volkoren graanproducten.

Voeding en fysieke activiteit zijn doeltreffend

De doeltreffendheid van maatregelen rond voeding en levensstijl werd nogmaals aangetoond in een nieuwe studie uit China (een land waar diabetes een forse opmars kent). Onderzoekers volgden een aantal personen met prediabetes, die over een periode van 6 jaar hun levensstijl al dan niet aanpasten (zowel op het vlak van voeding als fysieke activiteit). Na een follow-upperiode van 30 jaar bleek dat veranderingen in voeding en fysieke activiteit de ontwikkeling van diabetes met bijna 4 jaar vertraagden in vergelijking met wie zijn levensstijl niet had aangepast. Andere effecten waren een vermindering van de bijwerkingen en een verhoging van de levensverwachting.

Laagcalorische zoetstoffen gebruiken ter vervanging van toegevoegde suikers kan bijdragen tot een betere controle van de bloedsuikerspiegel en tot een verminderde calorie-inname, zonder in te boeten aan het plezier van een zoete smaak.

Lees ook: Waarom helpen zoetstoffen bij gewichtscontrole?

American Diabetes Association. Nutrition Therapy for Adults With Diabetes or Prediabetes: A Consensus Report. Diabetes Care 2019 Apr;dci190014

Gond Q et al. The Lancet Diabetes & Endocrinology, June 01, 2019