DOE DE TEST!

Doe de test: is mijn zoetstoffenconsumptie veilig?

Hoeveel voedingsproducten met zoetstoffen mag ik dagelijks consumeren? Heel eenvoudig: doe de test! Deze exclusieve tool geeft een reëel beeld van je veiligheidsniveau op basis van de levensmiddelen die je dagelijks consumeert, met duidelijke vermelding van het type product en het merk.

Doe de test evalueert als enige tool de werkelijke inname van zoetstoffen

Het is niet eenvoudig om te weten hoeveel zoetstoffen levensmiddelen werkelijk bevatten. De fabrikant is immers niet verplicht is om die informatie op het etiket te vermelden. Dat de hoeveelheid zoetstof die je veilig kunt consumeren verschilt per zoetstof en afhankelijk is van je lichaamsgewicht, maakt het nog ingewikkelder. Eerdere simulaties waren gebaseerd op het toegestane maximumgehalte in producten, wat echter geen weergave van de werkelijkheid was. Net daarom is de Doe de test zo interessant. Het resultaat van de tool stemt overeen met ieders werkelijke consumptie. De test is ontwikkeld met de wetenschappelijke steun van de vzw Nubel (Nutriënten België), de beheerder van de Belgische Voedingsmiddelentabel (www.internubel.be). In 2015 gaf die vereniging opdracht aan het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (ondertussen Sciensano) om de belangrijkste bronnen van zoetstoffen in België te analyseren. Die gegevens vormen de basis voor de evaluatie van je consumptie door de Zoetstoffentest.

Hoe werkt de Zoetstoffentest?

Met de Doe de test controleer je of jouw consumptie van producten met zoetstoffen (producten die zelf ook meerdere zoetstoffen kunnen bevatten) veilig is. Dat wil zeggen: niet hoger dan de ADI of Aanvaardbare Dagelijkse Inname. De berekening van de Zoetstoffentest gebeurt op basis van je lichaamsgewicht en geldt voor zowel volwassenen als kinderen. Omdat kinderen een lager gewicht hebben dan volwassenen, zullen zij sneller een waarde bereiken die de ADI benadert. Ook diabetici zullen soms een vrij grote hoeveelheid zoetstoffen gebruiken. Bedenk echter dat de ADI geen toxiciteitsdrempel is, maar een veiligheidsgrens op lange termijn. Het is de hoeveelheid van een stof die je levenslang dagelijks kunt consumeren zonder enig risico op gezondheidsproblemen. Deze hoeveelheid verschilt per zoetstof en is afhankelijk van je lichaamsgewicht. Hoe werkt het? Voeg gewoon de producten toe die je tijdens de dag hebt gegeten of gedronken. De tool zal automatisch bepalen om welke zoetstoffen het gaat en het percentage van de ADI weergeven dat je die dag hebt bereikt met het door jou geconsumeerde volume.

Doe nu de test!

ADI: voor een veilig gebruik

De maximale hoeveelheid van een zoetstof die dagelijks in alle veiligheid kan worden geconsumeerd, wordt aangeduid met de ADI of Aanvaardbare Dagelijkse Inname. Deze waarde varieert naargelang het type zoetstof en het lichaamsgewicht.

Lees meer

De beste diëten voor 2019

Het mediterrane eetpatroon is uitgeroepen tot ‘Beste dieet 2019’, gevolgd door het DASH-dieet en flexitarisch dieet. Ketogeen dieet een van de slechtste.

Elk jaar in januari publiceert U.S. News & World Report Diet een ranglijst van beste diëten. Die lijst is samengesteld met de hulp van een panel voedingsdeskundigen, diëtisten en artsen die gespecialiseerd zijn in diabetes, hartgezondheid en gewichtsverlies. Elke expert moest 41 diëten evalueren op zeven verschillende aspecten: is het dieet gemakkelijk te volgen, beschermt het tegen chronische ziekten, hoe waarschijnlijk is het dat personen die het dieet volgen, daadwerkelijk afvallen, het dieet blijven volhouden enz.

DASH-dieet van de troon gestoten

Jarenlang prijkte het DASH-dieet bovenaan in dit klassement. Zoals de volledige naam al doet vermoeden – Dietary Approach to Stopping Hypertension – werd dit dieet oorspronkelijk ontwikkeld om hoge bloeddruk te bestrijden. Het dieet toonde aan dat meer fruit en groenten, volkorengranen, noten en zaden en magere zuivelproducten eten, veel doeltreffender is om de bloeddruk onder controle te houden dan alleen op de zoutconsumptie focussen. In de loop der jaren bleek het DASH-dieet bovendien in veel opzichten gunstig om chronische ziekten te voorkomen, onder meer in de strijd tegen obesitas.

Mediterraan eetpatroon op nummer één

Het mediterrane eetpatroon staat al vele jaren bekend als gezond. Het heeft verschillende elementen gemeen met het DASH-dieet, zoals een grote hoeveelheid groenten en fruit, en de voorkeur voor gevogelte en vis in plaats van rood vlees. Typisch is het gebruik van olijfolie als enige bron van vetten. Bovendien gaat een mediterrane voeding niet gepaard met frustratie: lekker genieten van eten is toegestaan. Dit eetpatroon werd al uitgebreid bestudeerd. Dat het nu de eerste plaats heeft weten te veroveren, is hoogst waarschijnlijk een gevolg van recente studies die suggereren dat het de levensduur kan verlengen en chronische ziekten kan verminderen.

Op de derde plaats volgt een ‘flexitarische’ voeding, de naam voor een hoofdzakelijk vegetarisch eetpatroon waarin af en toe nog plaats is voor vlees, gevogelte en vis. Ook dit eetpatroon is gemakkelijk te implementeren en op lange termijn vol te houden.

Ketogeen dieet afgestraft

Het ketogeen dieet, dat alle koolhydraatbronnen schrapt (zetmeelhouders, fruit, toegevoegde suikers …), wordt vaak voorgesteld als dé drastische oplossing om snel af te vallen. Wetenschappers maken zich echter al lang zorgen om de effecten op lange termijn, zowel op het gewicht als op de gezondheid in het algemeen. Wellicht door een gebrek aan overtuigende gegevens eindigt een ketogeen dieet als het Whole30 Diet – alle soja, zuivel, granen, alcohol, peulvruchten en toegevoegde suikers schrappen gedurende dertig dagen – zo laag: het strandt op de 38e plaats van de 41.

Rian van Schaik, voorzitter van de Vlaamse Beroepsvereniging van Diëtisten vult aan: “ als je minder  wil wegen en gezonder leven, kun je het groots zien en een crash dieet volgen, maar dat hou je niet vol, is niet gezond en je komt weer aan. Het gaat er bij afvallen om dat je structureel wat minder eet dan je verbruikt. Kies bij voorkeur vezelrijk of volkoren en eet meer groente en fruit. Eet rustig, neem de tijd om te eten. Kies wat vaker plantaardig, varieer en eet niet te veel, dat is ook beter voor het milieu, én beweeg voldoende. Maak dat tot een vaste gewoonte en geniet ervan. Heb je daar hulp bij nodig? Raadpleeg de diëtist.”

Tijdens de Week van de Diëtist is onze slogan: (50%) Extra gezondheid- en levenskwaliteit door deskundig advies van de diëtist. Want Leefstijlinterventies kunnen de risico’s op het ontwikkelen van het metabool syndroom verminderen (een combinatie van type 2 diabetes, hypertensie, dyslipidemie, obesitas, …) en dat levert meer gezonde(re) jaren op”.

Click hier voor de volledige versie van het rapport!

Meer informatie over het beroep van diëtist hier!

Download hier de infografiek over beste diëten 2019!

Amandelkoekjes

Een heerlijke manier om te genieten van de nutritionele troeven van amandelen zonder toegevoegde vetten noch suiker, een recept van foodie Kokerellen.

Ingrediënten (voor +/- 15 amandelkoekjes):

  • 200 g amandelmeel
  • 75 g sucralose kristalkorrel (traditioneel = 175 g suiker)
  • 2 eiwitten
  • 100 g geschaafde amandelen

Bereiding

Verwarm de oven voor op 200°C.

Meng het amandelmeel met de sucralose kristalkorrel en de eiwitten in een kom tot een egaal mengsel.

Bekleed een bakplaat met bakpapier en rol kleine balletjes van het deeg. Maak tussendoor af en toe je handen nat, dan kleeft het deeg minder.

Rol de balletjes door de geschaafde amandelen en leg ze naast elkaar op de bakplaat.

Bak ze goudbruin, ongeveer 8 – 10 minuten. Laat ze volledig afkoelen.

Energiewaarde per koekje = 132 kcal

12 g minder suiker (t.o.v. een gesuikerde versie)

Download hier het recept of amandelkoekjes!

Zoetstoffen niet schadelijk voor de darmmicrobiota

Nieuw onderzoek toont aan dat laagcalorische zoetstoffen verwaarloosbare effecten hebben op het ecosysteem en de darmmicrobiota en dus niet schadelijk zijn.

Hoewel laagcalorische zoetstoffen pas worden toegestaan door de gezondheidsautoriteiten als ze volstrekt veilig zijn, willen sommige studies al eens twijfel zaaien over dat specifieke aspect. Zo meldde een studie bij muizen uit 2014, uitgevoerd met megadosissen zoetstoffen, dat bepaalde laagcalorische zoetstoffen veranderingen in de darmmicrobiota zouden veroorzaken. Aangezien tegenwoordig groot belang wordt gehecht aan de darmmicrobiota – een verstoorde microbiota wordt geassocieerd met diverse gezondheidsproblemen – hebben sommige media de resultaten van dat onderzoek als een teken van gevaar geïnterpreteerd. Zolang zoetstoffen echter binnen de limieten van de Aanvaardbare Dagelijkse Inname (ADI) worden geconsumeerd, is er geen gevaar. Dat blijkt uit twee nieuwe onderzoeken.

Microbiota van de mens varieert volgens voeding, niet volgens zoetstoffengebruik

Een eerste literatuuronderzoek (Lobach et al., 2019), gepubliceerd in Food and Chemical Toxicology, omvat een uitgebreide analyse van de effecten van zoetstoffen op de darmmicrobiota. De review heeft betrekking op 14 dierstudies en 3 studies bij de mens. De auteurs merken op dat enkele onderzoeken bij dieren aangaven dat sacharine kan leiden tot veranderingen in de samenstelling van het darmecosysteem, maar dan wel bij dosissen die zo hoog zijn dat dit totaal niet relevant is in het kader van menselijke consumptie. Ze besluiten dat de gegevens duidelijk laten zien dat de voornaamste determinant voor wijzigingen in de darmmicrobiota een verandering van voeding is die geen verband houdt met laagcalorische zoetstoffen.

Megadosissen bij dieren, nauwelijks relevantie bij de mens

In een tweede publicatie (Ruiz-Odeja et al., 2019) onderzocht een team van de universiteit van Granada (Spanje) op basis van achttien studies bij dieren en mensen de effecten van alle momenteel toegestane zoetstoffen op de samenstelling van de darmmicrobiota. Ze bevestigen dat een aantal studies bij dieren heeft aangetoond dat hoge dosissen sacharine en sucralose effecten kunnen hebben op de samenstelling van de microbiota, maar dat de klinische relevantie van die waarnemingen bij de mens onduidelijk is. Volgens de auteurs is verder onderzoek bij de mens noodzakelijk om deze voorlopige bevindingen te verhelderen. Zo werpen ze op dat kritische ontwerpproblemen in de meeste dierstudies extrapolatie naar de mens onmogelijk maken. Bovendien is er op dit moment geen enkel plausibel mechanisme dat een mogelijk schadelijk effect van laagcalorische zoetstoffen op de microbiota kan verklaren. Verder hebben langetermijnstudies met dieren aangetoond dat de consumptie van bijvoorbeeld sucralose zelfs veilig is bij veel hogere dosissen dan wat in onze voeding zit, wat niet zo zou zijn als er schadelijke effecten voor de microbiota waren.

Volgens Angel Gil, professor biochemie en hoofdauteur van de studie, is de boodschap zo klaar als een klontje: “Volgens de huidige bewijzen is het gebruik van laagcalorische zoetstoffen ongevaarlijk en hebben ze geen schadelijke effecten op de darmmicrobiota indien ze worden geconsumeerd in kleinere hoeveelheden dan de hoeveelheden die zijn vastgelegd door de internationale autoriteiten.”

Lobach A, Roberts A, Rowland I. Assessing the in vivo data on low/no-calorie sweeteners and the gut microbiota. Food and Chemical Toxicology 2019; 124: 385-399. 
Ruiz-Ojeda FJ, Plaza-Díaz J, Sáez-Lara MJ, Gil A; Effects of Sweeteners on the Gut Microbiota: A Review of Experimental Studies and Clinical Trials, Advances in Nutrition, 2019;10(Suppl 1):S31-S48. 

Caloriearme chocolademousse

IN VIDEO! Sophie Charlier van Tomate-Cerise herontdekt het recept van de chocolademousse en vervangt suiker door zoetstof op basis van tagatose.

Ingrediënten (voor 8 personen)

  • 250 g chocolade  
  • 60 g boter 
  • 8 eieren 
  • 25 g zoetstof op basis van tagatose 

Bereiding 

  • Smelt de chocolade en de boter op een laag vuur of “au bain-marie”. 
  • Scheid de eierdooiers van het wit. 
  • Klop de eiwitten goed stijf. 
  • Haal de pan van het vuur en voeg de eidooiers en de suiker toe. Meng goed. 
  • Spatel de eiwitsneeuw luchtig in 3 keer onder de mousse.  
  • Zet minstens 2 uur in de koelkast voordat je de mousse serveert. 

 Energiewaarde per portie = 220 kcal

6 g minder suiker (t.o.v. een gesuikerde versie) 

Download hier het recept of chocolademousse!

Hebben zoetstoffen een effect op de suikerspiegel?

Er wordt weleens beweerd dat zoetstoffen inwerken op de suikerspiegel en daardoor het hongergevoel stimuleren. Niets is echter minder waar, zoals blijkt uit een studie.

Over intensieve zoetstoffen doen heel wat mythes de ronde. Het is niet altijd duidelijk hoe die ontstaan. Vaak gaat het om zogenaamde informatie die waarschuwt voor vermeende negatieve effecten van laagcalorische zoetstoffen. Een van de oudste mythes op dat vlak is wellicht de bewering dat het geen enkele zin heeft om suiker te vervangen door laagcalorische zoetstoffen, omdat die de bloedsuikerspiegel of glycemie verhogen. Het lichaam zou bijgevolg insuline afgeven, zoals na elke stijging van de glycemie, waardoor die suikerspiegel weer daalt en de honger wordt gestimuleerd … Dit is bijzonder verwarrend, zeker voor mensen met diabetes, die vaak meer laagcalorische zoetstoffen gebruiken. 

Lees ook: Drie grootste mythes over laagcalorische zoetstoffen 

Geen verschil in glycemie tussen water en lightcola

Het ontstaan van deze mythe hangt waarschijnlijk samen met het feit dat ouder onderzoek een minieme toename van het insulinegehalte had gemeld na het drinken van water met laagcalorische zoetstoffen – de zogenaamde cefalische fase in de insulinesecretie. Latere studies toonden echter duidelijk aan dat er geen verschil is in de insulinesecretie na de consumptie van dranken met laagcalorische zoetstoffen of van zuiver water … 

Voor deze nieuwe studie vergeleken onderzoekers van de universiteit van Plymouth (Verenigd Koninkrijk) de consumptie van 25 gram glucose met water, 25 gram glucose met lightcola (zonder suikers) en 25 gram suikers die in gewone cola zitten. De tien deelnemers dronken de drie drankjes op nuchtere maag tijdens verschillende sessies. Uit de resultaten blijkt geen enkel verschil tussen de evolutie van de glycemie na het drinken van water of lightcola. De gewone cola leidde tot een iets kleinere – maar niet significante – toename van de glycemie, wat te verklaren valt doordat de sacharose in cola een lagere glycemische index heeft dan glucose. De auteurs besluiten dan ook dat deze resultaten de glycemische inactiviteit aantonen van de geteste laagcalorische zoetstoffen – in dit geval een combinatie van aspartaam en acesulfaam-K. 

Gezondheidsclaim erkend door de EFSA

Dit verschil in effect tussen intensieve zoetstoffen en suiker op de glycemie werd eerder al uitgebreid bestudeerd door het panel van deskundigen van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA). De Europese Commissie keurde daarop een gezondheidsclaim goed voor laagcalorische zoetstoffen, die stelt dat de consumptie van voeding en dranken met een laagcalorische zoetstof in plaats van suiker leidt tot een kleinere toename van de glycemie na consumptie, vergeleken met voeding en dranken die suiker bevatten. 

Voor de EFSA en andere gezondheidsinstanties wereldwijd zijn laagcalorische zoetstoffen dus niet alleen veilig – binnen de vastgelegde ADI – maar helpen ze bovendien ook de stijging van de glycemie te verminderen wanneer ze worden geconsumeerd in plaats van suiker. 

Solomi L et al. Int J Food Sci Nutr 2019  Mar 20:1-7. doi: 10.1080/09637486.2019.1585418. [Epub ahead of print]. 

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09637486.2019.1585418?journalCode=iijf20 

Kokos-vanille ice latte

Dit dessert van onze foodie, Everyday Marta, is een bijzonder lekker en smeuig ice coffee-recept. En dit zonder toegevoegde suikers!

Ingrediënten (voor 2 personen)

  • 180 ml espresso koffie (of sterke koffie)
  • 15 g poeder op basis van tagatose (komt overeen met 30 g suiker)
  • 1 vanillestokje
  • 200 ml kokosmelk

Bereiding

Laat de espresso koffie volledig afkoelen.

Doe kokosmelk en tagatosepoeder in een pan. Snijd het vanillestokje met een scherp mesje over de lengte open, leg het in de kokosmelk.

Breng aan de kook en laat 15 minuten zachtjes koken.

Laat volledig afkoelen (de melk mag nog 1 week in de koelkast bewaard worden).

Meng het goed voordat je het gaat gebruiken.

Vul 2 glazen met ijsklontjes. Giet de koude koffie erover. Voeg de kokosmelk toe. Meng goed en geniet!

217 kcal per portie

15 g minder suiker per portie (t.o.v. een gesuikerde versie)

Download hier het recept of ice latte!

Mag ik als diabetespatiënt een dessert eten?

Diabetes en desserts: gaan die wel samen? Met deze selectiecriteria genieten ook diabetespatiënten optimaal van het nagerecht.

Bij diabetes speelt voeding een sleutelrol om het risico op complicaties te beperken. Meestal ligt de nadruk vooral op het vermijden van suikers, maar er zijn nog veel meer aspecten om op te letten. Denk aan de totale calorie-inname, de kwaliteit en kwantiteit van vetten en voldoende voedingsvezels. Uiteindelijk is het ideale eetpatroon voor diabetici ook perfect geschikt voor iedereen die gezond wil blijven! Maar hoe zit het eigenlijk met het dessert? Dat heeft immers vaak een povere voedingswaarde en wordt alleen gegeten voor het plezier.

Lees ook: Mag ik als diabetespatiënt fruit eten?

Het dessert, een lekker pleziertje dat een plaats mag krijgen

Uiteraard zouden we ook in leven blijven zonder desserts te eten. Maar zoals deze Indiase endocrinologen aangeven in de Journal of the Pakistan Medical Association, moet voeding niet alleen voldoen aan onze fysiologische behoeften, maar ook visueel aantrekkelijk zijn, lekker van smaak zijn en plezier verschaffen (hedonisme). Zeker het dessert beantwoordt perfect aan die hedonistische verwachtingen, met name door het zoete karakter, en er is geen enkele reden waarom mensen met diabetes geen desserts zouden mogen eten. Daarom formuleren de auteurs verschillende aanbevelingen, opdat ook mensen met diabetes optimaal kunnen genieten van het nagerecht.

Belangrijkste punten voor een gezond dessert

  • Lage tot matige caloriewaarde per portie
  • Lage glycemische index en glycemische lading
  • Rijk aan nutriënten (vezels, vitaminen, mineralen …)
  • Vooral enkelvoudig en meervoudig onverzadigde vetzuren, in plaats van verzadigde vetzuren en transvetzuren
  • Bron van eiwitten via zuivelproducten
  • Bron van prebiotica* en vezels
  • Aanvaardbaar, toegankelijk en betaalbaar

Lees ook: Moeten diabetespatiënten opletten met zoetstoffen?

Concrete aanbevelingen voor het dessert

Hoe kunnen diabetespatiënten lekker genieten van een dessert zonder af te wijken van hun noodzakelijke medische voedingstherapie?

  • Kies als hoofdingrediënt een van deze producten: volkorengranen, fruit, zaden, magere zuivelproducten of groenten.
  • Gebruik de juiste bereidingstechnieken (indien vereist): in de oven, stomen …
  • Vervang suiker door laagcalorische zoetstoffen. Een kleine hoeveelheid vrije suikers kan af en toe, maar moet bij voorkeur beperkt blijven. Ook met kruiden en specerijen kun je het gehalte aan vrije suikers beperken en je dessert extra smaak geven: denk aan kardemom, kaneel, nootmuskaat, saffraan, vanille, gember …
  • Denk ook aan prebiotische voedingsmiddelen, zoals producten die voedingsvezels leveren, voor de darmflora.
  • Vervang witte bloem door volkoren bloem en een deel van vetten door fruit of groenten (appels, wortels, pompoen of courgettes) voor gebak.
  • Gebruik kleine bordjes, schaaltjes of zelfs glaasjes en neem kleine vorkjes en lepeltjes als bestek. Zo houd je beter controle over de porties.
  • Versier het dessert met vers fruit en/of noten.
  • Eet je dessert vlak na het eten en niet buiten de maaltijd.
Priya G et al. J Pak Med Assoc 2019, 69(4): (ç(-597.
*Prebiotica « voeden » de darmmicrobiota (of -flora). Je vindt ze terug in plantaardige voedingsmiddelen die vezels bevatten (zoals ui, aardpeer, tarwe,…). Ze kunnen ook toegevoegd worden aan voedingsmiddelen (zoals inuline, een vezel die uit chicorei wordt gewonnen).

Rijsttaart

Ontdek deze nieuwe versie van de rijsttaart met zoetstoffen: een nieuwe klassieker uit oma’s keuken “revisited” door Kokerellen!

Ingrediënten (8 personen):

  • 125 g dessertrijst 
  • 600 ml melk 
  • een paar draadjes saffraan 
  • 30 g stevia kristalkorrels ( = 75 g suiker in het traditionele recept: ) 
  • 1 vel bladerdeeg 
  • 100 ml room 
  • 1 ei 

Bereiding

Doe de melk in een grote pot en breng aan de kook.  

Voeg de saffraan toe aan de melk zodra deze kookt samen met de dessertrijst. 

Draai het vuur lager en laat de rijst koken in de melk voor ongeveer 30-35 minuten. Roer voortdurend om klevende rijst te voorkomen.  

Draai het vuur uit zodra de rijst gaar is en het meeste van de melk opgenomen is en voeg de zoetstof stevia toe. Roer goed door met een houten lepel. 

Giet de rijstpap over in een kom en dek af met plastiekfolie direct op de rijstpap, zodat er geen vel ontstaat. Laat volledig afkoelen in de koelkast. 

Verwarm de oven voor op 180°C. 

Rol het vel bladerdeeg uit in een taartvorm en snij het overtollige deeg weg. 

Doe de room in een kom en klop tot stijve pieken met een elektrische mixer.  

Roer de rijstpap los met een houten lepel en voeg dan het ei toe. Roer goed om het ei gelijkmatig te verdelen. Schep daarna ook de opgeklopte room eronder. 

Giet de rijstpap in de taartvorm en zet in de oven voor 30-35 minuten. 

Laat de taart volledig afkoelen alvorens ze aan te snijden. 

Energiewaarde per portie = 268 kcal

9,4 g minder suiker (t.o.v. een gesuikerde versie)

Download hier het recept of rijsttaarts!

Welk voedingspatroon voorkomt diabetes type 2?

Mediterraan? Vegetarisch? Koolhydraatarm? Welk voedingspatroon kies je om diabetes te voorkomen? De stand van zaken met de American Diabetes Association.

Diabetes type 2 is een wereldwijde uitdaging. De voornaamste reden kennen we: overgewicht en/of obesitas. Dat betekent eigenlijk dat diabetes grotendeels te vermijden is als we de ophoping van overtollige kilo’s kunnen voorkomen. Diabetes krijg je immers niet plots, er gaat een periode aan vooraf die we ‘prediabetes’ noemen. Zelfs als iemand al diabetes heeft, kan een aangepast voedingspatroon de ziekte echter positief beïnvloeden.

De American Diabetes Association (ADA) heeft een nieuwe consensus gepubliceerd voor de behandeling van volwassenen met diabetes of prediabetes via voeding, en omschrijft daarin haar voedingsaanbevelingen. Centrale elementen daarbij zijn:

  • een gezond eetpatroon aannemen dat de bloedsuikerspiegel onder controle houdt (de suikers vervangen door laagcalorische zoetstoffen vergemakkelijkt deze doelstelling);
  • een streefgewicht halen en behouden;
  • bijwerkingen voorkomen of vertragen.

Lees ook: Wat is een gezond gewicht?

Welk anti-diabetesdieet? Wat het beste bij je past!

De allereerste diëten voor diabetici bevatten vroeger zo goed als geen koolhydraten (producten met zetmeel, suikers, zoetwaren en fruit waren uit den boze). Vandaag raadt men eerder een eetpatroon met weinig vetten en veel koolhydraten aan, met andere woorden: een evenwichtig dieet dat ook aan niet-patiënten zou worden aangeraden.

Toch blijft de ideale verhouding tussen koolhydraten, vetten en eiwitten een discussiepunt en bestaan er zeer uiteenlopende diëten, met twee extremen: enerzijds de koolhydraatarme en vetrijke diëten van het Atkins-genre en anderzijds de vetarme en koolhydraatrijke versies, waaraan gezondheidsinstanties doorgaans de voorkeur geven.

In haar nieuwe richtlijnen benadrukt de ADA dat er geen algemene regel is voor de ‘ideale’ verhouding tussen vetten, koolhydraten en eiwitten, zowel bij vastgestelde diabetes als om de ziekte te voorkomen. De ADA bekeek verschillende diëten, waaronder het mediterrane dieet, koolhydraat- of vetarme diëten enz. en concludeerde dat geen van deze eetpatronen boven de andere uitstijgt. De instantie blijft dus vrij flexibel en benadrukt dat voedingsadviezen erg persoonlijk zijn, en dat men rekening moet houden met persoonlijke voorkeuren. Bij overgewicht is het vooral belangrijk om de grootte van de porties en de inname van toegevoegde suikers en geraffineerd zetmeel (zoals producten op basis van witte bloem) te beperken, en de voorkeur te geven aan volkoren graanproducten.

Voeding en fysieke activiteit zijn doeltreffend

De doeltreffendheid van maatregelen rond voeding en levensstijl werd nogmaals aangetoond in een nieuwe studie uit China (een land waar diabetes een forse opmars kent). Onderzoekers volgden een aantal personen met prediabetes, die over een periode van 6 jaar hun levensstijl al dan niet aanpasten (zowel op het vlak van voeding als fysieke activiteit). Na een follow-upperiode van 30 jaar bleek dat veranderingen in voeding en fysieke activiteit de ontwikkeling van diabetes met bijna 4 jaar vertraagden in vergelijking met wie zijn levensstijl niet had aangepast. Andere effecten waren een vermindering van de bijwerkingen en een verhoging van de levensverwachting.

Laagcalorische zoetstoffen gebruiken ter vervanging van toegevoegde suikers kan bijdragen tot een betere controle van de bloedsuikerspiegel en tot een verminderde calorie-inname, zonder in te boeten aan het plezier van een zoete smaak.

Lees ook: Waarom helpen zoetstoffen bij gewichtscontrole?

American Diabetes Association. Nutrition Therapy for Adults With Diabetes or Prediabetes: A Consensus Report. Diabetes Care 2019 Apr;dci190014

Gond Q et al. The Lancet Diabetes & Endocrinology, June 01, 2019

Welk effect hebben dranken met suiker of zoetstoffen op de eetlust?

Een nieuwe studie vergelijkt het effect van diverse soorten dranken met of zonder zoete smaak en calorieën op de eetlust.

Wat zijn de effecten van een zoete smaak (met of zonder calorieën) of van een calorie-inname (met of zonder zoete smaak) op de eetlust en het daaruit voortvloeiende calorieverbruik? Dat probeerden onderzoekers te achterhalen in een nieuwe studie bij twintig gezonde deelnemers met een normaal lichaamsgewicht. Ze hanteerden hiervoor een cross-overprotocol, waarbij elke deelnemer alle dranken testte tijdens verschillende sessies. De deelnemers kregen de volgende dranken toegediend in een formaat van 330 ml:

  • Water (als controle, zonder zoete smaak, zonder calorie-inname)
  • Water met 40 g glucose of 40 g suiker (zoete smaak en calorie-inname)
  • Water met 40 g maltodextrinen (geen zoete smaak, maar met calorie-inname)
  • Water met zoetstof op basis van stevia (zoete smaak, maar zonder calorie-inname)

Om bepaalde biases te vermijden werden de dranken aangeboden volgens het zogenaamde ‘dubbelblindprotocol’: noch de deelnemers noch de begeleidende personen wisten welke drank er tijdens de vijf sessies werd getest.

Meer weten over honger, verzadiging en zoetstoffen.

Zoet (met of zonder calorieën) vermindert de eetlust

De deelnemers moesten hun eetlust beoordelen vlak voordat ze de drank innamen, en vervolgens elk kwartier gedurende een uur. Volgens dezelfde frequentie werd ook hun bloedsuikerspiegel gemeten. Een halfuur na de drank kregen ze een lunch aangeboden waarvan ze vrij mochten opscheppen. Alles wat ze aten, werd genoteerd.

Zoals te verwachten viel, leiden alleen dranken met suikers (glucose en gewone suiker) of koolhydraten (maltodextrinen) tot een verhoging van de bloedsuikerspiegel. De eetlust werd aanzienlijk verminderd door zowel de dranken met een caloriegehalte (glucose, suiker en maltodextrinen) als door de drank zonder calorieën maar met een zoete smaak (water + zoetstof).

Minder ingenomen calorieën bij water met zoetstoffen

Dat eetlustverlagende effect van zoetstoffen kan te maken hebben met het feit dat het lichaam, wanneer het een zoete smaak waarneemt, denkt dat het calorieën binnenkrijgt. Sommige mensen beweren dat dit fenomeen – denken dat je suiker eet terwijl dat niet zo is – uiteindelijk leidt tot meer eten, wat een van de grote mythes over zoetstoffen is. Sterker nog, dat blijkt helemaal niet uit onderzoek op dit gebied, waaronder ook deze studie. Integendeel zelfs: wanneer we de ingenomen energie uit drank en lunch optellen, blijkt er geen enkel significant verschil na het drinken van water of de verschillende dranken die energie bevatten. Het enige significante verschil dat naar voren komt, is dat de drank met zoetstoffen tot een lagere totale calorie-inname (drank + maaltijd) leidt dan de andere vier dranken.

We kunnen uit deze studie nog niet besluiten dat drank met zoetstoffen op lange termijn tot een verminderde calorie-inname leidt, maar het is wel weer een extra studie in het rijtje van onderzoeken die consequent aantonen dat dranken met zoetstoffen noch de bloedsuikerspiegel, noch de eetlust, noch de voedselinname verhogen, integendeel zelfs.

Lees ook: Zoetstoffen om eetdrang onder controle te houden

Stamataki N et al. Current Developments in Nutrition 2019;3(1), nzz041.FS18-01-19. 

Zoete wafels met wortel

Teveel suiker in grootmoeders’ wafels? Sophie Charlier geeft een moderne toets aan het recept uit haar kindertijd. Ontdek de zoete wafels met wortels.

Ingrediënten (+/- 14 wafels) 

  • 250 g bloem 
  • 150 g fijn geraspte wortel 
  • 10 g sucralosepoeder 
  • 2 eieren 
  • 125 g yoghurt 
  • 100 g boter op kamertemperatuur 
  • 1 kl bakpoeder 
  • 1 kl natriumbicarbonaat 

Bereiding

Meng alle ingrediënten tot een homogeen beslag. Voeg als laatste de sucralosepoeder toe. 

Warm een ingevet wafelijzer op en bak het beslag tot goudbruine en knapperige wafels. 

Laat ze even afkoelen op een rooster.  

 Energiewaarde per wafel = 135 kcal

9 g minder suiker (t.o.v. een gesuikerde versie)

Download hier het recept van zoete wafels met wortel!

Vragen over diabetes? Is een gezond gewicht een uitdaging? Of gewoon op zoek naar inspiratie om minder suiker te consumeren?